Bohriyum, simgesi Bh ve atom numarası 107 olan, yapay olarak üretilen radyoaktif bir kimyasal elementtir. Periyodik tabloda 7. grup ve 7. periyotta yer alır. Doğada bulunmadığı ve şimdiye kadar yalnızca çok az sayıda atomu üretilebildiği için gözle görülebilecek miktarlarda elde edilemez. Bu sınırlılık, elementin özelliklerinin incelenmesini de güçleştirir. [1]
Üretimi ve keşif süreci
Bohriyum, ağır atom çekirdeklerinin parçacık hızlandırıcılarında çarpıştırılmasıyla atomlar hâlinde üretilir. Royal Society of Chemistry’nin tarihçe özetine göre Dubna’daki araştırmacılar 1975’te bizmutu kromla bombardıman ederek 107 numaralı elementi üretmiş ve sonuçlarını 1976’da yayımlamıştır. GSI’deki ekip ise 1981’de benzer bir hedef ve ışın kullanarak tek bir atom üretmiştir. Keşif önceliğine ilişkin değerlendirmede IUPAC, GSI’nin sunduğu kanıtları daha ikna edici bulmuş; Dubna ekibinin elementi daha önce üretmiş olabileceğini de belirtmiştir. [1]
Adı ve bilimsel önemi
Elementin adı, fizikçi Niels Bohr’u anar. IUPAC, 1997’de atom numarası 107 olan element için “bohrium” adını ve Bh simgesini onayladı; “nielsbohrium” biçimi yerine daha kısa ad kabul edildi. [2] Bohriyumun bilinen bir pratik kullanım alanı yoktur; araştırma ilgisi temel bilimlerle sınırlıdır. Üretilen atomların bozunması ve kimyasal davranışları, çok ağır elementlerin incelenmesine katkı sağlar. [1]
Grup 7’de bulunması, bohriyumun daha hafif grup üyeleriyle benzerlik gösterebileceği beklentisini doğurur. Bununla birlikte, periyodik tablodaki konumdan çıkarılan beklentiler ile deneysel olarak ölçülen özellikler birbirinden ayrılmalıdır. Royal Society of Chemistry erime ve kaynama noktalarını bilinmiyor olarak listeler; dolayısıyla bu sabitler için kesin ölçülmüş değerler verilmemelidir. [1]