Bor, simgesi B ve atom numarası 5 olan kimyasal elementtir. Periyodik tabloda 13. grupta ve ikinci periyotta bulunur. Royal Society of Chemistry, boru yarı metal olarak sınıflandırır ve oda sıcaklığında katı olduğunu belirtir. Elementin doğal kararlı izotopları bor-10 ve bor-11’dir; bor, doğada çoğunlukla bileşikler hâlinde değerlendirilir. [1][2]
Özellikleri ve bileşikleri
Borun kimyasal özellikleri, elementin kendisi ile bor içeren bileşiklerin birbirinden ayrılmasını gerektirir. Boraks, borik asit ve kolemanit gibi borat kaynakları, çeşitli uygulamalarda kullanılan bileşiklere örnektir. Saf borun hazırlanması, bor bileşiklerinin çıkarılıp işlenmesiyle aynı işlem değildir; PubChem’deki element kaydı saf borun kirlenmeden elde edilmesinin güçlüğünü de aktarır. [2]
Kullanım alanları ve biyolojik önemi
Bor bileşikleri cam ve seramik üretimi, tarım ve deterjanlar gibi farklı alanlarda kullanılır. Bor içeren camlar ısı değişimlerine ve kimyasal etkilere karşı belirli özellikler kazanabilir. Bor-10 izotopunun nötronlarla etkileşimi, nükleer teknolojideki bazı uygulamalar bakımından önem taşır. Bu kullanımların çoğu saf elementten ziyade bor bileşiklerine dayanır. [1][2]
Bor bitkiler için gerekli bir mikro besindir. U.S. Geological Survey, borun bitki beslenmesindeki rolünü ve gübrelerdeki kullanımını ele alır; bitkilerde besin taşınması ile gelişim süreçlerine katkısını açıklar. Bu, borun miktar ve kimyasal biçim dikkate alınmadan her koşulda yararlı olduğu anlamına gelmez. Elementel borun özellikleriyle boratların veya borik asidin özellikleri de özdeş değildir. [3]
Bor bu nedenle hem temel kimya ve malzeme bilimi açısından hem de tarımsal ve endüstriyel uygulamalar bakımından incelenen bir elementtir. Kaynaklar kullanım alanlarını çoğunlukla bor bileşikleri üzerinden tanımladığından, bu uygulamaları doğrudan saf bora atfetmemek gerekir. [1][3]