Bostan, sebze ve meyve yetiştirilen bahçe ya da tarım alanı için kullanılan bir sözcüktür. Hangi ürünlerin yetiştirildiği, alanın büyüklüğü ve üretimin kimin için yapıldığı yere ve döneme göre değişebilir. Bu nedenle bostan, tek bir ürün türünü veya sabit bir üretim biçimini anlatmaz. İstanbul bostanlarını inceleyen tarih araştırması, bu alanların farklı sebze ve meyvelerin yetiştirildiği ve kentin iaşesine katkıda bulunan yerler olduğunu gösterir. [1]
Üretim ve kullanım
Bostanlarda üretim, toprağın ve su kaynaklarının elverişliliği ile üreticilerin tercihleri gibi koşullara bağlıdır. İstanbul üzerine yapılan araştırmada bostanların kimi örneklerde saray ve halk için ürün sağladığı, kimi yerlerde ürünlerin satıldığı aktarılır. Tarihî bostanların mesire yeri olarak da kullanıldığı belirtilir; bu, her bostanın aynı işlevi taşıdığı anlamına gelmez. [1] Bostanların sulanmasında kuyu ve akarsu gibi kaynaklardan yararlanılabildiği de İstanbul örneklerinde görülür. [1]
Kent bostanları
Kent içinde veya yakınında bulunan bostanlar, tarımsal üretim ile yerleşim alanlarının yan yana var olabildiği mekânlardır. İstanbul’un geçmişindeki bostanların yerleri, haritalar ve tarihî kayıtlar üzerinden izlenebilir; araştırma, farklı dönemlere ait belgelerde bu alanların kent içindeki dağılımını ele alır. [1] Günümüzdeki bostanları ise yalnızca tarihî örneklerle özdeşleştirmemek gerekir: üretim biçimleri ve toplumsal ilişkiler zamanla değişebilir. İstanbul’da ailelerin işlettiği kent tarımı alanlarını inceleyen çalışma, tarımsal bilginin kuşaklar ve aile ilişkileri içinde aktarılmasını ve uygulamaların değişmesini tartışır. Bulguları bu araştırmanın İstanbul örneğine ilişkindir; bütün bostanlar için evrensel bir kural oluşturmaz. [2]