Bothros (çoğulu bothroi), antik Yunan bağlamında toprağa açılmış çukur veya kazı biçimindeki yapılar için kullanılan terimdir. Sözcük her örneğin işlevini tek başına açıklamaz: yazılı kaynaklarda ritüel çukurlarına işaret edebilirken, arkeolojik kazılarda gündelik kullanımla ilişkili çukurlar da bu adla anılmıştır. Bu nedenle bothrosu her zaman “kurban çukuru” diye tanımlamak, terimin kullanım alanını gereğinden fazla daraltır. [1][2]
Ritüel bağlamı
Yunan kahraman kültleri üzerine akademik bir inceleme, bothrosu ritüel sunularla ilişkilendirilen sunak veya kurban düzenekleri arasında değerlendirir. Kaynaklarda bu çukurlara yapılan sunuların alıcıları arasında yeraltı dünyasıyla bağlantılı tanrılar, kahramanlar ve ölüler bulunur. Bununla birlikte araştırma, sözcüğün anlamını belirlemek için farklı dönemlerden ve bağlamlardan örnekleri ayrı ayrı incelemek gerektiğini vurgular. Dolayısıyla her bothrosun aynı tanrıya adandığını veya aynı ritüelde kullanıldığını varsaymak mümkün değildir. [1]
Arkeolojik yorumlar
Erken Tunç Çağı Yunanistan’ındaki yerleşimlerde bulunan çukurlar da bothroi olarak adlandırılmıştır. Hutchinson’ın Journal of Hellenic Studies’te yayımlanan araştırmasına göre arkeologlar bu çukurları atık alanı, kurban kalıntılarının bırakıldığı yer, ocak ya da yavaş pişirme fırını ve tahıl depolama yeri olarak farklı biçimlerde yorumlamıştır. Çukurların biçim ve boyutlarının değişmesi de işlev hakkında tek bir açıklamaya ulaşmayı güçleştirir. [2]
Bu arkeolojik örneklerde yorum, yalnızca çukurun görünüşüne dayanmaz; bulunduğu yer ve içeriği gibi kanıtların da dikkate alınması gerekir. Ritüel anlamı olası olan bir çukurun işlevini, bağlamı incelemeden kesinleştirmek yanıltıcı olabilir. Hem yazılı kaynaklardaki kullanım hem de kazı bulguları, bothros teriminin farklı işlevleri kapsayabildiğini gösterir. [1][2]