Brise soleil, binalarda doğrudan güneş ışığının içeri girişini ve buna bağlı ısı kazancını azaltmak için tasarlanan mimari elemanların adıdır. Terim, sabit ya da hareketli güneş kırıcıları kapsar; elemanlar pencere önünde veya cephenin parçası olarak düzenlenebilir. [1]
Biçimler ve işleyiş
Güneş kırıcılar yatay çıkmalar, düşey kanatlar, panjurlar, kafesler ya da büyük yüzeyli perdeler biçiminde yapılabilir. Sabit sistemlerin gölgelemesi değişmez; hareketli kanatlar güneşin konumuna veya kullanım ihtiyacına göre ayarlanabilir. Tasarımın amacı yalnızca gölge oluşturmak değildir: doğal ışık, dışarıyı görme olanağı, mevsimsel güneşlenme ve binanın ısınması da değerlendirilir. Örneğin, bazı sabit elemanlar yazın yüksek açıyla gelen güneşi keserken kışın daha alçak açıdaki ışığın içeri ulaşmasına izin verecek biçimde tasarlanır. Kullanılan malzeme beton, metal, ahşap veya başka cephe bileşenleri olabilir. [1][2]
Mimari kullanım ve örnekler
Güneş kırıcılar modern mimaride hem işlevsel hem de cephe görünümünü belirleyen öğeler olarak yaygınlaştı. Winnipeg Architecture Foundation’ın tarihçesi, Le Corbusier’nin 1930’larda Rio de Janeiro’daki Eğitim ve Sağlık Bakanlığı binası için geliştirdiği ayarlanabilir güneşliklerin modern kullanımı tanıttığını aktarır; ancak güneşten korunma elemanlarının mimaride daha eski örnekleri de vardır. [2] Milwaukee Sanat Müzesi’ndeki Burke Brise Soleil, geniş kanatları hareket edebilen bir güneşlik örneğidir. Müze, sistemin rüzgâr hızını izleyen sensörlerle çalıştığını ve belirli koşullarda kanatların kapandığını belirtir. [3]
Bir sistemin performansı yön, iklim, boyutlandırma ve bakım gibi etkenlere bağlıdır. Aşırı gölgeleme iç mekânı karartabilir veya manzarayı kısıtlayabilir; bu nedenle elemanlar binanın kullanımı ve yerel güneş koşullarıyla birlikte ele alınır. [1][2]