Gezegenler

Ceres (cüce gezegen)

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Ceres, Mars ile Jüpiter arasındaki ana asteroit kuşağının en büyük gökcismi ve bir cüce gezegendir. Giuseppe Piazzi tarafından 1801'de keşfedilmiş, 2006'daki sınıflandırmada cüce gezegenler arasında değerlendirilmiştir. Yaklaşık 476 kilometrelik yarıçapıyla komşu asteroitlerin çoğundan belirgin biçimde büyüktür.[1]

YÖRÜNGE VE YAPI

Ceres'in Güneş çevresindeki bir dolanımı yaklaşık 4,6 Dünya yılı sürer; kendi ekseni çevresindeki dönüşü ise yaklaşık dokuz saatte tamamlanır. Yüzeyinde çok sayıda çarpma krateri vardır. Kayaç, buz ve tuz içeren yapısı, onu yalnızca kuru bir kaya parçası olarak değerlendirmeyi yetersiz kılar. İç yapısına ilişkin bilgiler, yüzey ve kütleçekimi gözlemlerinin birlikte yorumlanmasına dayanır.[1]

DAWN GÖZLEMLERİ

NASA'nın Dawn uzay aracı 2015'te Ceres'e ulaşarak bir cüce gezegeni ziyaret eden ilk uzay aracı oldu. Yakın yörüngeden yapılan ölçümler, yüzeydeki parlak bölgelerin açıklanmasına yardımcı oldu. Özellikle Occator Krateri içindeki açık renkli birikintilerin büyük bölümünün sodyum karbonat gibi tuzlardan oluştuğu belirlendi.[1][2]

TUZLU SIVILARIN İZLERİ

Occator'daki tuzların, yeraltından yüzeye ulaşan tuzlu sıvıların ardından kalan birikintiler olduğu düşünülür. Bazı birikintilerin genç oluşu ve su içeren tuzların saptanması, Ceres'in yakın jeolojik geçmişte etkin süreçler yaşamış olabileceğini gösterir. Bu bulgular, küçük gökcisimlerinde suyun ve iç ısının rolünü araştırmak açısından önemlidir; yaşamın varlığını kanıtlamaz.[2]