Dünya Çevre Günü, çevrenin korunmasına ilişkin farkındalık oluşturmak ve çevre meselelerinde kamusal katılımı teşvik etmek amacıyla Birleşmiş Milletlerce belirlenen yıllık uluslararası gözlem günüdür. Her yıl 5 Haziran’da düzenlenir ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından yürütülür. [1][2]
Kökeni
Günün tarihsel dayanağı, 5–16 Haziran 1972’de Stockholm’de yapılan Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı’dır. BM Genel Kurulu, 15 Aralık 1972’de kabul ettiği 2994 (XXVII) sayılı kararla 5 Haziran’ı Dünya Çevre Günü olarak belirledi. Tarih, konferansın başladığı güne karşılık gelir. İlk kutlama 5 Haziran 1973’te yapıldı. Genel Kurul kararı, hükümetleri ve BM sistemi içindeki kuruluşları çevrenin korunması ve geliştirilmesi konusunda farkındalık sağlayacak yıllık etkinlikler düzenlemeye çağırdı. [1]
Amaç ve etkinlikler
Dünya Çevre Günü tek bir tören biçimine veya belirli bir programa bağlı değildir. Kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, okullar ve topluluklar bu tarihte bilgilendirme, eğitim ve çevre çalışmaları düzenleyebilir. UNEP her yıl farklı bir konuya dikkat çeker; etkinliklerin içeriği ev sahibi ülke ve yerel katılımcılar tarafından biçimlendirilebilir. Gün, çevre sorunlarını uluslararası gündeme taşımaya ve kamuoyu oluşturmayı desteklemeye yarayan bir platform olarak kullanılır. [2]
Birleşmiş Milletler, ilk kutlamadan bu yana ozon tabakasının incelmesi, toksik kimyasallar, çölleşme ve küresel ısınma gibi konuların farklı yıllarda gündeme geldiğini aktarır. Katılım ve etkinlikler ülkeler arasında değişir; bu nedenle Dünya Çevre Günü’nü tek tip bir küresel tören olarak tanımlamak uygun değildir. [1][2]
Gün, çevre sorunlarının çözümünü tek başına sağlayan bir etkinlik değil, bu sorunlara dikkat çekmek ve eylemi teşvik etmek için kullanılan yıllık bir gözlemdir. UNEP ve BM, günün uzun vadeli çevre politikaları ile toplumsal farkındalık açısından bir odak oluşturduğunu belirtir. [1][2]