“Dış gezegen” ifadesi iki farklı bağlamda kullanılabilir. Güneş Sistemi’nin dış gezegenleri denildiğinde genellikle Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün kastedilir; başka yıldızların çevresinde dolanan gezegenler için kullanılan terim ise ötegezegendir. Bu iki grup aynı şey değildir: ilki Güneş’e göre konumla, ikincisi başka bir yıldız sisteminde bulunmayla tanımlanır. NASA, Güneş Sistemi’nin dört dış gezegenini dev gezegenler olarak sınıflandırırken, Güneş dışındaki gezegenleri ötegezegen olarak adlandırır. [1][2]
Güneş Sistemi’nin dış gezegenleri
Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün, Mars’ın ötesinde yer alır. İlk ikisi gaz devi; Uranüs ve Neptün ise çoğunlukla buz devi olarak sınıflandırılır. Güneş Sistemi’nin içindeki Merkür, Venüs, Dünya ve Mars kayaç ağırlıklıdır. Bu gruplar arasındaki fark yalnızca Güneş’e uzaklık değil, bileşim ve fiziksel özellikler bakımından da belirgindir. NASA’nın oluşum açıklamasına göre genç Güneş Sistemi’nin daha soğuk dış bölgelerinde uçucu maddeler yoğunlaşabildi; bu koşullar dev gezegenlerin oluşumuna katkıda bulundu. [1]
Ötegezegenlerle farkı
Ötegezegenler, Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerdir ve farklı büyüklük, bileşim ve yörüngelerde bulunabilir. Bir ötegezegenin yıldızına yakın ya da uzak olması, onu Güneş Sistemi’nin “dış gezegenleri” grubuna sokmaz; sınıflandırma hangi yıldızın çevresinde dolandığına dayanır. Bu ayrım önemlidir, çünkü “dış” sözcüğü bazen Güneş Sistemi’nin dış bölümünü, bazen de Güneş Sistemi dışındaki dünyaları anlatır. NASA’nın gezegen sistemleri açıklaması, Güneş dışındaki yıldızların çevresinde dolanan cisimleri ötegezegen sistemlerinin üyeleri olarak ele alır. [2]