Davranışsal coğrafya, insanların mekân, yer ve çevredeki etkinliklerini birey düzeyinde inceleyen beşeri coğrafya yaklaşımıdır. İnsan davranışını yalnızca uzaklık ya da fiziksel çevre gibi ölçülebilir koşullarla açıklamak yerine, kişilerin bu koşulları nasıl algıladıklarını, hangi bilgilere sahip olduklarını ve nasıl karar verdiklerini de dikkate alır. Bireylerin deneyim ve bilgileri farklı olduğundan, aynı çevrede farklı güzergâhlar seçebilir veya yerleri farklı biçimlerde değerlendirebilirler. Yaklaşım, insan davranışını daha gerçekçi varsayımlarla açıklamayı ve bireylerin çevreleriyle karşılıklı etkileşimini incelemeyi amaçlar. [1][2]
Algı ve mekânsal biliş
Araştırma konuları arasında çevresel algı, bilişsel haritalar, yön bulma ve mekânsal karar verme yer alır. Bilişsel harita, kişinin çevresine ilişkin zihinsel temsilidir; bu temsil gerçek çevrenin ölçülerini ya da düzenini tam olarak yansıtmayabilir. Güzergâh seçimi ve çevre kullanımı, algılanan uzaklığın yanı sıra kişinin deneyimi ve sahip olduğu bilgiyle de bağlantılı olabilir. Bu nedenle araştırmacılar bireysel davranış ve biliş verilerini fiziksel ve toplumsal çevreyle birlikte inceler. [1][2]
Gelişimi ve disiplinler arası ilişkiler
Davranışsal coğrafya, mekânsal süreçleri bireysel tercih ve kararlar üzerinden açıklama çabasıyla gelişmiştir. Bu yaklaşım, insanların davranışlarının tümüyle tutarlı veya eksiksiz bilgiye dayalı olduğunu varsayan modellerin ötesine geçerek kişiler arasındaki algı ve deneyim farklılıklarını ele alır. Oxford Bibliographies yazarı Daniel R. Montello, biliş ve zihinsel süreçlerin alandaki önemini vurgulayarak “davranışsal ve bilişsel coğrafya” adlandırmasını kullanır. Bu kullanım, davranışsal coğrafyanın bilişsel incelemelerle yakınlığını gösterir; terimler her çalışmada tamamen eş anlamlı olmak zorunda değildir. Alan, psikolojinin yanı sıra dilbilim, antropoloji, ekonomi, sinirbilim, planlama ve çevre araştırmalarıyla da kesişir. Bununla birlikte tek bir yöntemle sınırlı değildir; araştırma sorusuna göre farklı yaklaşımlar kullanılabilir. [1][2]