Değişen yıldız, parlaklığında zamanla ölçülebilir değişim gözlenen yıldızdır. Değişim yıldızın fiziksel süreçlerinden kaynaklanabileceği gibi, yıldız ışığının başka bir cisim tarafından örtülmesi veya yıldızın dönüşü gibi gözlemsel ve geometrik etkenlerden de doğabilir. Bu nedenle gözlenen parlaklık değişimi her zaman yıldızın yaydığı toplam enerjinin değiştiği anlamına gelmez. Örneğin tutulmalı çift sistemlerde yıldızlardan biri diğerinin önünden geçerken sistemin bize ulaşan ışığı azalır. [1][2]
İçsel değişimler
İçsel değişen yıldızlarda parlaklık, yıldızın kendisindeki ya da yıldız sistemindeki fiziksel değişimlerle ilişkilidir. Titreşimli yıldızların dış katmanları genişleyip daralabilir; Sefe değişenleri bu gruptaki bilinen türlerdendir. AAVSO’nun değişen yıldız türleri sınıflandırması, içsel gruplar arasında titreşimli, püskürmeli ve kataklismik değişenleri sayar. Püskürmeli yıldızlarda madde atımı veya kromosfer etkinliği, kataklismik sistemlerde ise etkileşen çift yıldız süreçleri değişkenliğe katkı sağlayabilir. [1]
Dışsal değişimler ve sınıflandırma
Dışsal değişenlerde gözlenen parlaklık değişimi, yıldızın iç yapısındaki bir değişimden ziyade örtülme veya dönüş gibi etkenlerle açıklanır. Bir çift yıldızın yörünge düzlemi görüş doğrultusuna yakınsa bileşenler düzenli olarak birbirlerinin önünden geçebilir. Yıldız yüzeyindeki lekeler de dönüş sırasında görünür alan değiştirerek parlaklığın değişmesine yol açabilir. [1][2]
Değişen yıldızlar ışık eğrilerinin biçimi, dönemleri ve olası fiziksel mekanizmaları dikkate alınarak sınıflandırılır. AAVSO’nun Değişen Yıldız Dizini, tür adlarını ve sınıflandırma belirsizliğini gösteren işaretleri açıklar. ESA’nın değişen yıldızlara ilişkin eğitim materyali, titreşim, yıldız lekeleri ve tutulmalı çiftleri örneklerle ele alır. Gözlemlerden oluşturulan ışık eğrileri, değişimin düzenli mi düzensiz mi olduğunu ve tekrar eden dönemleri incelemeye yarar. [1][2]