Deprem, yer içinde biriken enerjinin ani biçimde açığa çıkmasıyla oluşan sismik dalgaların yol açtığı sarsıntıdır. Tektonik depremlerde bu süreç genellikle bir fayın iki tarafındaki kaya kütlelerinin birbirine göre ani kaymasıyla gerçekleşir. Depremleri ve yayılan dalgaları inceleyen bilim dalı sismolojidir.[1]
OLUŞUM VE KONUM
Kayaçlarda gerilme birikirken fay boyunca hareket bir süre engellenebilir. Dayanım aşıldığında kayma meydana gelir ve enerjinin bir bölümü dalgalarla çevreye yayılır. Kırılmanın yer içinde başladığı nokta odak, bu noktanın yeryüzündeki izdüşümü ise merkez üssü olarak adlandırılır.[1]
Deprem kaynağı gerçekte tek bir noktadan ibaret değildir; kırılma fayın bir bölümü boyunca ilerler. Bu nedenle merkez üssü, olayın konumunu anlatan yararlı bir gösterge olmakla birlikte bütün kırılma alanını temsil etmez.[1]
BÜYÜKLÜK VE ŞİDDET
- Büyüklük, depremin kaynağındaki fiziksel boyutunu ölçmeye yöneliktir.
- Şiddet, belirli bir yerdeki sarsıntı ve gözlenen etkilerle ilgilidir.
- Aynı deprem, farklı yerlerde farklı şiddet değerleri oluşturabilir.[2]
Bu iki terim birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Sarsıntının yerel etkisi, kaynaktan uzaklık ve yerel koşullarla birlikte değerlendirilir.[2]
ÖNGÖRÜNÜN SINIRLARI
Bir depremin tarihini, yerini ve büyüklüğünü önceden kesin biçimde bildiren güvenilir bir yöntem bulunmamaktadır. Belirli bölgeler için uzun dönemli oluşma olasılıklarının hesaplanması, kesin tarih vermekten farklıdır. Bilimsel tehlike değerlendirmeleri bu olasılıksal çerçeve içinde yorumlanır.[3]