Astronomide devir, tekrarlanan bir hareketin veya olayın tamamlanması için geçen süre anlamında kullanılır. NASA’nın evren sözlüğünde “period” terimi, bir çevrimde aynı duruma yeniden ulaşmak için geçen süre olarak tanımlanır; astronomide bu, bir cismin kendi ekseninde dönmesi ya da başka bir cisim çevresindeki yörüngesini tamamlaması olabilir. [1] Bu nedenle “dönme devri” ile “yörünge devri” aynı hareketi anlatmaz.
Dönme ve yörünge devri
Dönme devri, gökcisminin kendi ekseni çevresinde bir tam tur atma süresidir. NASA’nın uzay uçuşu sözlüğü, dönüşü bir cismin kendi ekseni çevresindeki hareketi olarak açıklar. [2] Yörünge devri ise bir cismin başka bir cisim çevresindeki turunu tamamlamasına kadar geçen zamandır. Dünya’nın Güneş çevresindeki dolanımı buna, bir uydunun gezegeninin çevresindeki hareketi de başka bir örneğe karşılık gelir. IAU Astronomi Eğitimi Ofisinin sözlüğü, yörünge devrini cismin yörüngesinde bir tam tur yapma süresi olarak tanımlar; yıldızların galaksi merkezi çevresindeki hareketini ve ikili yıldızları da örnekler arasında sayar. [3]
Ölçüm ve kullanım
Devir süresi, hangi hareketin ölçüldüğüne bağlıdır. Bir gözlemci, dönme için eksen çevresindeki turu; yörünge içinse yörüngede tamamlanan çevrimi esas alır. Bu ayrım önemlidir: Bir gezegenin yıldız çevresindeki yörünge süresi, kendi ekseni çevresindeki dönüş süresiyle aynı olmak zorunda değildir. NASA’nın sözlüğü, yörünge devrini yıldız çevresindeki bir dolanım süresi olarak örnekler. [1]
Astronomide periyodik hareketleri karşılaştırmak ve yörüngeleri incelemek için devir sürelerinden yararlanılır. Ancak yalnızca süreyi bilmek, cismin yörüngesinin biçimini veya uzaydaki yönelimini bütünüyle açıklamaz. “Devir” sözcüğü tek başına geçtiğinde hangi çevrimin kastedildiğini belirtmek, dönme ile yörünge hareketini karıştırmamak açısından yararlıdır. [1][3]