Dikit, mağara tabanında, tavandan veya mağara tavanındaki bir oluşumdan damlayan suyun bıraktığı minerallerin birikmesiyle büyüyen doğal yapıdır. Sarkıttan farklı olarak tabandan yukarı doğru gelişir. Dikit ve sarkıt, damlayan ya da sızan suların mineral çökelmesiyle oluşturduğu speleotemler arasında yer alır. Dikitler çoğunlukla kalsit içerir; biçimleri damlaların geldiği noktaya ve çökelme koşullarına göre değişebilir. [1]
Oluşumu ve biçimi
Yağmur suyu, kayaçlardan ve topraktan geçerken karbondioksit alıp kireçtaşındaki kalsiyum karbonatın bir bölümünü çözebilir. Mağaraya giren su damlası karbondioksit kaybettikçe, çözeltide taşınan karbonatın bir kısmı çökelir. Buharlaşma da mineral birikimine katkı sağlayabilir. Damlaların tekrar tekrar aynı yere düşmesiyle tabanda kubbemsi, konik ya da silindirik birikimler gelişebilir. Su akışı, kimyasal içerik ve mağaranın yerel koşulları biçim ve büyüme hızını etkiler; bu nedenle her damla dikit oluşturmaz. [1]
Sarkıtlarla ilişkisi ve bilimsel değeri
Dikit çoğu zaman tavandaki bir sarkıttan damlayan suyun düştüğü yerde büyür. İki oluşum zaman içinde birleşirse sütun ya da kolon meydana gelebilir; ancak bütün dikitler sarkıtlarla birleşmez. Katmanlı speleotemler, mağara ortamındaki çökelme süreçlerinin izlerini koruyabilir. Bazı örnekler tarihlendirilip kimyasal ve izotopik bileşimleri incelenerek geçmiş çevre ve iklim koşullarını araştırmada kullanılır. Bununla birlikte, tek bir dikitin kayıtları her zaman bölgesel iklimi doğrudan ve kesin biçimde göstermez: oluşum ortamının ve mineral birikimini etkileyen süreçlerin de hesaba katılması gerekir. [2]