Çevre

Doğal çevre

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Doğal çevre, canlıları çevreleyen ve yaşamlarını etkileyen fiziksel, kimyasal ve biyolojik unsurlar ile bunların etkileşimlerinden oluşur. Hava, su, toprak, mineraller, ışık ve sıcaklık gibi cansız etkenlerin yanı sıra bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroorganizmalar da bu çerçevede incelenir. İnsanlar da ekolojik sistemlerin parçasıdır. Bu nedenle “doğal çevre” yalnızca insan etkinliklerinden hiç etkilenmemiş yerleri ifade etmez; tarım alanları ve kentler de çevresel sistemler içinde değerlendirilebilir. [1]

Bileşenler ve ilişkiler

Bir ekosistem, belirli bir alandaki canlı toplulukları ile etkileşimde bulundukları cansız bileşenlerin işlevsel birimidir. Bu bileşenler birbirinden bağımsız değildir: su ve toprak özellikleri hangi bitkilerin yaşayabileceğini etkiler; bitkiler de besin ağlarına, toprağın oluşumuna ve başka canlılara sunulan yaşam alanlarına katkıda bulunur. Ekosistemlerin sınırları her zaman kesin çizgilerle ayrılmaz; orman ile çayır ya da tuzlu su bataklığı ile tatlı su sulak alanı arasında geçişler bulunabilir. [1][2]

Değişim ve çevresel süreçler

Doğal çevre hem uzun süreli süreçlerle hem de kısa süreli olaylarla değişir. İklimsel ve jeolojik değişimler, sel, yangın ve fırtına gibi olaylar canlı topluluklarını ve fiziksel koşulları dönüştürebilir. İnsan faaliyetleri de arazi kullanımı, kirlilik ve kaynakların kullanımı yoluyla ekosistemleri etkileyebilir. Bu etkiler belirli bir yerde yoğunlaşabileceği gibi, su ve besin maddelerinin döngüsü gibi süreçlere de yansıyabilir. Ekosistemlerde su ve besin maddelerinin dolaşımı, toprağın oluşumu ve atmosferdeki gazların işlenmesi gibi süreçler gerçekleşir. Ekoloji ve çevre bilimleri bu ilişkileri farklı ölçeklerde inceler; tek tek canlıların yanı sıra çevresel koşullar ve aralarındaki bağlantılar da araştırılır. [1][2]