Drenaj, bir alandaki yüzey veya toprak altı suyunun uzaklaştırılması sürecidir. Terim, mühendislikte fazla suyu bir alandan çıkarmak için kullanılan açık kanallar, hendekler ve kapalı borular gibi düzenekleri; coğrafya ve hidrolojideyse suyun arazideki akışını ve toplandığı alanları anlatabilir. Bu kullanımlar bağlantılı olsa da aynı şeyi ifade etmez: drenaj sistemi suyu taşırken drenaj havzası, suyun ortak bir çıkışa yöneldiği kara alanıdır. [1][2]
Doğal drenaj ve havzalar
Yağışın yamaçlardan küçük derelere, oradan daha büyük akarsulara doğru ilerlemesi doğal yüzey drenajına örnektir. Bir akarsuya veya başka bir çıkış noktasına su gönderen arazi drenaj havzası olarak tanımlanır. Komşu havzaları ayıran sırt ve yükseltiler su bölümü çizgisini oluşturur. Havzanın büyüklüğü seçilen çıkış noktasına bağlıdır; büyük havzalar daha küçük havzaları içerebilir. Yağışın ne kadarının yüzey akışına dönüşeceği arazi eğimi, toprak, bitki örtüsü ve suyun toprağa sızması gibi etkenlerden etkilenir. [2]
Yapay drenaj ve uygulamalar
Mühendislikte drenaj, yüzeyde biriken veya toprakta fazlalaşan suyu tahliye etmeye yönelik düzenlemeleri kapsar. Açık kanal ve hendekler suyu yüzeyden taşırken, delikli borular yeraltındaki fazla suyun toplanıp uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir. Tarım alanlarında ve altyapı çevresinde bu yöntemlerden yararlanılır; kentlerde yağış suyunun yönetimi de drenaj uygulamalarıyla ilişkilidir. Tasarım, arazinin özelliklerine ve suyun güvenli biçimde boşaltılacağı noktaya göre yapılır. Drenaj, fazla suyun birikmesini azaltmaya yönelik olsa da suyun arazideki akışını değiştirebilir. Bu nedenle drenaj yapıları değerlendirilirken suyun nereye aktarıldığı ve aşağı havzalardaki akışla ilişkisi de göz önünde bulundurulur. [1][2]