Dujiangyan Sulama Sistemi, Çin'in Sichuan bölgesinde Minjiang Nehri'nin suyunu Chengdu Ovası'na yönlendiren tarihî su yönetimi düzenidir. Kuruluşu MÖ 3. yüzyıla, yaklaşık MÖ 256'ya uzanır. Sulama, taşkın denetimi ve su ulaşımı gibi işlevleri birleştiren sistem, nehir akışının ve arazinin doğal özelliklerinden yararlanmasıyla tanınır.[1][2]
SUYUN YÖNLENDİRİLMESİ
Sistemin başlıca öğeleri Yuzui ayırma bendi, Feishayan taşkın boşaltma bölümü ve Baopingkou geçididir. Bu yapılar, gelen suyun yönünü ve miktarını birlikte düzenler. Yuzui akışı kollara ayırırken Feishayan fazla suyun ve taşınan malzemenin uzaklaştırılmasına katkıda bulunur. Baopingkou ise sulama kanallarına giden suyun geçişini sağlar. Böylece suyu büyük bir depolama barajının arkasında tutmadan dağıtan bir düzen kurulmuştur.[1]
UZUN SÜRELİ KULLANIM
Dujiangyan, kuruluşundan sonra değişmeden bırakılmış bir yapı değildir. Tang, Song, Yuan ve Ming dönemlerinde genişletilmiş ve uyarlanmıştır. Kanallar, bentler ve sulanan alanlar bir bütün olarak çalışır; bakım, sistemin işleyişinin parçasıdır. Bu süreklilik, arkeolojik bir kalıntının korunmasıyla çalışan bir tarımsal altyapının yönetilmesinin burada iç içe geçtiğini gösterir.[1]
MÜHENDİSLİK MİRASI
Uluslararası Sulama ve Drenaj Komisyonu, Dujiangyan'ı 2018'de Dünya Sulama Mirası Yapıları kaydına aldı. Değerlendirmede taşkınların önlenmesi, su taşımacılığı ve tarımsal sulamanın birlikte yürütülmesi öne çıkarılmıştır. Sistem, eski Çin'de su kaynaklarının düzenlenmesine ilişkin teknolojik birikimin somut örneğidir. Tarihî değeri, yapılarının eskiliği kadar suyun farklı ihtiyaçlar arasında dağıtılmasını sağlayan mühendislik düzeniyle ilişkilidir.[2]