Dilbilim

Ek

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Ek, dilbilimde bir köke veya gövdeye bağlanarak yeni sözcük kuran ya da dilbilgisel ilişki belirten bağımlı biçimbirimdir. Türkçe, eklerin çoğunlukla sözcük sonuna getirildiği bir dildir.[1]

YAPIM VE ÇEKİM EKLERİ

Yapım ekleri yeni sözcükler türetir; “göz” sözcüğünden “gözlük” yapılması buna örnektir. Çekim ekleri ise sözcüğün cümledeki görevini veya sayı, kişi, zaman gibi özelliklerini belirtir. “Evler” sözcüğündeki çoğul eki ve “evde” sözcüğündeki bulunma durumu eki bu gruptadır.[1]

BİÇİM VE İŞLEV

Bir ek, ses uyumlarına göre farklı biçimler alabilir: “-lar” ve “-ler” aynı çoğul ekinin değişkeleridir. Eklerin anlamı ve görevi, bağlandıkları kök veya gövdeyle birlikte belirlenir. Türkçede bir sözcük art arda birden çok ek alabilir. Çözümleme yapılırken sözcüğün yalnızca son seslerine bakmak yeterli değildir; yapısı, anlamı ve cümledeki kullanımı birlikte incelenir.[1]