Çevre

Ekolojik niş

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Ekolojik niş, bir türün yaşamını ve üremesini sürdürebilmesi için gerekli kaynaklar, çevre koşulları ve diğer canlılarla ilişkilerinin bütünüdür. Besin, alan, sıcaklık ve nem gibi etmenleri kapsar. Kavram, türün nerede bulunabileceğini açıklamaya yardım ederken ekosistem içindeki işlevini ve çevresiyle etkileşimini de ele alır.[1][2]

ÇOK BOYUTLU YAPI

G. Evelyn Hutchinson, 1957'de nişi çok boyutlu bir uzay olarak modelledi. Bu yaklaşımda her eksen, türün gereksinim duyduğu bir kaynak veya çevre koşulunun aralığını temsil eder. Sıcaklık ve su gibi değişkenlerin birlikte ele alınması, tek bir çevre ölçütünün sağlayamayacağı bir tanımlama oluşturur.[1]

TEMEL VE GERÇEKLEŞEN NİŞ

Temel niş, rekabet gibi kısıtlayıcı etkileşimler bulunmadığında türün kullanabileceği koşul ve kaynak aralığını anlatır. Gerçekleşen niş ise doğada fiilen kullanılan bölümdür. Rakipler, avcılar ve başka etkileşimler bu kullanımı sınırlandırabilir. Böylece türün potansiyel olanaklarıyla gözlenen yaşamı arasında kavramsal bir ayrım yapılabilir.[1][2]

REKABET VE KAYNAK PAYLAŞIMI

Aynı kaynaklara gereksinim duyan türler arasında rekabet oluşabilir. Bunun sonucunda bir tür diğerini dışlayabilir veya kaynak kullanımı farklılaşabilir. Kaynak paylaşımı, türlerin daha dar ya da uzmanlaşmış kullanımlara yönelmesini içerebilir. Gelgit kuşağındaki kayalara tutunan kabukluların alan rekabeti, kuruma ve avlanma etkileriyle birlikte incelenen bir örnektir.[2]