Ekosistem yaklaşımı, kara, su ve canlı kaynakların yönetimini ekolojik süreçleri gözeterek bütünleşik biçimde ele alan bir çerçevedir. Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin amaçları doğrultusunda koruma ile sürdürülebilir ve adil kullanımı birlikte değerlendirmeyi hedefler. İnsanları, kültürel çeşitlilikleriyle, ekosistemlerin dışında değil parçası olarak kabul eder. Yaklaşım, ekosistemi canlı toplulukları ile cansız çevrenin işlevsel etkileşim bütünü olarak görür. [1]
Sözleşme kapsamındaki ilkeler
Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, ekosistem yaklaşımını sözleşme amaçları için temel bir uygulama çerçevesi olarak benimser. Sözleşme rehberliğinde açıklanan 12 ilke birbirini tamamlar. Yönetim hedeflerinin toplumsal tercihlerle belirlenmesi, kararların uygun olan en yerel düzeyde alınması ve faaliyetlerin komşu ekosistemlere olası etkilerinin hesaba katılması bu ilkeler arasındadır. İlkeler ayrıca yerel ve yerli toplulukların hak ve çıkarlarının tanınmasını, biyolojik ve kültürel çeşitliliğin dikkate alınmasını ve yönetimin adil yürütülmesini vurgular. [1][2]
Uygulama ve uyarlama
Yaklaşım, yönetim kararlarını tek bir tür ya da sektörle sınırlamayıp ekosistemdeki ilişkileri ve farklı faaliyetlerin birbirine taşan etkilerini değerlendirmeyi gerektirir. Ekosistem sınırları ve uygun yönetim ölçeği her durumda aynı değildir; bunlar ele alınan konu ve koşullara göre belirlenir. Ekolojik süreçler zaman içinde değişebildiğinden, kararların izlenmesi ve yeni bilgiye göre gözden geçirilmesi önem taşır. Ekonomik değerlendirme de yaklaşımın parçalarındandır: sözleşme ilkeleri, biyolojik çeşitliliğe zarar veren piyasa çarpıklıklarının azaltılmasını ve koruma ile sürdürülebilir kullanımı destekleyen teşviklerin gözetilmesini içerir. Bu çerçeve, bütün bölgelerde aynı yönetim planını uygulamak anlamına gelmez; ilkelerin koşullara uyarlanmasını öngörür. [2]