Elektrik yükü, parçacıkların ve maddelerin elektriksel etkileşimlere katılmasını sağlayan fiziksel bir özelliktir. Yükün pozitif ve negatif olarak adlandırılan iki işareti vardır. Aynı işaretli yükler birbirini iter, zıt işaretli yükler birbirini çeker. Bir cisimde pozitif ve negatif yükler dengelenmişse net yükü sıfırdır; bu durum cismin içinde hiç yük bulunmadığı anlamına gelmez. [1]
Birim ve temel özellikler
Elektrik yükünün SI birimi coulombdur (C). Bir coulomb, bir amperlik akımın bir saniyede taşıdığı yük miktarına eşittir; NIST, coulombu amper-saniye (A·s) olarak ifade eder. NIST’in SI tanımında amper, temel yükün sayısal değeri tam olarak 1,602176634 × 10⁻¹⁹ C alınarak tanımlanır. Elektronun yükü bu değerin negatif, protonun yükü ise pozitif işaretlisidir. [2]
Yük kuantalanmıştır: olağan maddede bir cismin net yükü temel yükün tam sayı katları olur. Elektronların bir cisimden diğerine aktarılması, cisimlerde net yük oluşturabilir. Yük aktarılabilir, fakat kapalı bir sistemde toplam elektrik yükü korunur. Parçacıkların ortaya çıktığı veya yok olduğu süreçlerde de korunan, sistemdeki toplam net yüktür. [1]
Elektrik olaylarındaki rolü
Yükler arasındaki etkileşimler elektrik kuvvetleriyle açıklanır. Durgun yüklerle ilişkili olaylar elektrostatik başlığı altında incelenir. Yüklerin düzenli hareketi elektrik akımını oluşturur ve devrelerdeki elektriksel süreçlerle bağlantılıdır. Elektrik yükü kavramı, elektrik alanı ve elektriksel etkileşimleri açıklamanın temelini oluşturur. Yükün korunumu, yalıtılmış sistemlerde toplam yükün değişmediğini ifade eder; tek tek parçacıklar değişse bile toplam yük dengesi korunabilir. [1][2]