Elhamra Sarayı, İspanya'nın Granada kentinde, Nasrî hükümdarlarının ikametgâhını ve yönetim merkezini barındıran surlarla çevrili yapı topluluğudur. Tek bir saray binasından oluşmaz; savunma yapıları, avlular, konutlar ve bahçeler birlikte düzenlenmiştir. Komşu Generalife bahçeleri ve Albaicín mahallesiyle Granada'nın Orta Çağ kent dokusunun başlıca parçalarından biridir.[1]
SARAY KENTİNİN GELİŞİMİ
Nasrî hanedanının kurucusu Muhammed bin Ahmer, 13. yüzyılda Sabika tepesindeki eski yapıları yenileyerek burada bir hükümdarlık merkezi oluşturdu. Yerleşme, sultanların yanı sıra yüksek görevlileri, saray hizmetlilerini ve askerleri barındırıyordu. Özellikle I. Yusuf ve V. Muhammed dönemlerindeki inşa faaliyetleri, 14. yüzyılda sarayların mimari biçimini belirledi. Daha sonraki dönemlerde Hristiyan hükümdarların yaptırdığı ekler de topluluğa katıldı.[2]
AVLULAR VE SU DÜZENİ
Aslanlı Avlu, V. Muhammed'in ikinci saltanatı sırasında oluşturulan sarayın merkezidir. Ortadaki çeşme ve onu çevreleyen sütunlu galeriler, açık alan ile çevredeki odalar arasında ilişki kurar. Su yalnız süsleme amacı taşımaz; kanalların ve çeşmenin çalışması, bütün yerleşmenin su dağıtım sistemiyle bağlantılıdır. Avlunun çevresindeki mekânlar, saray yaşamının farklı etkinliklerine hizmet edecek biçimde düzenlenmiştir.[3]
BEZEME VE MİRAS
Alçı, ahşap ve seramik yüzeyler; geometrik düzenlemeler, bitkisel motifler ve Arapça yazılarla işlenmiştir. Yazılı bezemeler dinî, siyasi ve şiirsel anlamlar da taşır. Bu nedenle Elhamra'nın mimarisi, taşıyıcı yapının yanında yüzey, ışık, bitki örtüsü ve suyun birlikte tasarlanmasıyla değerlendirilir. Farklı dönemlerin katkıları, sarayın Endülüs ve İspanya tarihindeki katmanlı yerini gösterir.[1]