Enki, eski Mezopotamya dininde yer altındaki tatlı sularla ilişkilendirilen Sümer tanrısıdır. Akadca gelenekte Ea adıyla anılan tanrıyla özdeşleştirilmiştir. Tanrıların kentlerle bağlantılı düşünüldüğü bu dinî dünyada Enki'nin başlıca ibadet merkezi Eridu'ydu. Adı, hem edebî anlatılarda hem de tanrıları betimleyen sanat eserlerinde görülür.[1][2]
ERİDU VE TATLI SULAR
Mezopotamya kentlerinde koruyucu tanrılara ana tapınaklarda tapınılırdı; Eridu ile Enki arasındaki bağ da bu düzenin bir parçasıydı. Yer altı tatlı suları onun egemenlik alanı olarak kabul edilirdi. Bu anlayış, suyu yalnızca gündelik bir ihtiyaç olarak değil, tanrısal düzenin bir unsuru olarak da konumlandırıyordu.[1]
DİLMUN ANLATISI
Sümerce Enki ve Ninhursanga anlatısında Dilmun, başlangıçta tarım alanları ve yeterli suyu bulunmayan bir yer olarak betimlenir. Enki'nin sözleri ardından yer altından tatlı sular yükselir; havuzlar dolar ve tarlalar ürün verir. Metin, bölgenin sulanmasını ve ticaret merkezine dönüşmesini tanrının etkinliğiyle ilişkilendirir.[3]
MÜHÜRLERDE BETİMLENİŞİ
Louvre Müzesi'nin Akad dönemine tarihlendirdiği yeşil jasper mühürde Enki, su ve bilgelik tanrısı olarak tanımlanır. Sahnede balıklı akıntılar, bir kayık ve iki yüzlü görevli bulunur. Tanrı kendi su alanında kayıkla da gösterilmiştir. Bu küçük eser, suyla kurulan ilişkinin görsel anlatıma nasıl taşındığına örnektir.[2]