Erythra Denizi, antik Yunan coğrafyasında Erythra Thalassa adıyla anılan ve kapsamı döneme, yazara ve bağlama göre değişebilen bir deniz alanıdır. Terim kimi kullanımlarda günümüzdeki Kızıldeniz’i belirtirken, kimi kaynaklarda Basra Körfezi ve Hint Okyanusu’nun bazı bölümlerini de kapsayan daha geniş doğu sularına işaret eder. Bu yüzden antik adı modern haritalardaki tek bir denizle her zaman özdeşleştirmek doğru değildir. Oxford Classical Dictionary, adın doğu sularının geneline yayıldığını, özellikle Kızıldeniz ve Basra Körfezi için kullanıldığını aktarır. [1]
Coğrafi kapsam
Atina Üniversitesi’nin Periplus Maris Erythraei üzerine hazırladığı açıklamaya göre Erythraia adı Aden Körfezi’ni içerir; söz konusu eserde ise Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Hint Okyanusu tek bir geniş deniz alanı olarak ele alınır. Bu kullanım, antik coğrafi adların bugünkü deniz sınırlarıyla bire bir örtüşmeyebileceğini gösterir. Dolayısıyla terimin hangi suları anlattığı, incelenen tarihsel metnin bağlamına göre belirtilmelidir. [2]
Periplus ve ticaret yolları
Periplus Maris Erythraei, deniz güzergâhlarını ve ticaret limanlarını anlatan kısa bir antik metindir. Atina Üniversitesi tanıtımına göre metin, Mısır’daki Berenike gibi limanlardan Kızıldeniz kıyıları, Afrika Boynuzu, Basra Körfezi ve Hint Okyanusu çevresindeki ticaret noktalarına uzanan bağlantıları kaydeder. Eserin yazarı bilinmemektedir; metin MS 1. yüzyıldan 3. yüzyıla kadar farklı tarihlere yerleştirilmiş, günümüzde en yaygın kabul gören tarih MS 1. yüzyıl ortaları olmuştur. [2]
Bu tarihsel kaynakta ad, yalnızca modern Kızıldeniz’i belirtmez; anlatının kapsamı daha geniştir. Oxford Classical Dictionary de antik kullanımın doğu sularına yayıldığını vurgular. Bu nedenle Erythra Denizi, tarihsel coğrafya ve deniz ticareti bağlamında açıklanması gereken bir addır. [1][2]