Evrensel sağlık hizmeti, herkesin gereksinim duyduğu nitelikli sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyduğu yerde ve zamanda, mali sıkıntıya sürüklenmeden erişebilmesi hedefidir. Uluslararası kullanımda evrensel sağlık kapsayıcılığı olarak da anılır. Sağlığı geliştirme ve hastalıkları önlemeden tedaviye, rehabilitasyona ve palyatif bakıma uzanan hizmetleri yaşamın bütün dönemleri boyunca kapsar.[1]
HİZMETLERE EŞİT ERİŞİM
Kapsayıcılık, yalnızca bir hizmetin ülkede bulunmasıyla sağlanmaz; farklı nüfus gruplarının o hizmetten yararlanabilmesi de gerekir. Gelir, eğitim, coğrafi konum ve engellilik gibi etkenler erişimde eşitsizlik yaratabilir. Ulusal ortalamalardaki iyileşme bu farklılıkları gizleyebildiğinden, hizmetlerin niteliği ile toplum içindeki dağılımı birlikte değerlendirilir.[1]
MALİ KORUMA
Sağlık harcamalarının kişilerin temel gereksinimlerini karşılamasını engellememesi mali korumanın merkezindedir. Hizmet sırasında yapılan cepten ödemelere aşırı bağımlılık bu korumayı zayıflatabilir. Ön ödeme ve kaynakların ortak havuzlarda toplanması, finansman araçları arasındadır. Bir sigorta veya kapsama programına kayıtlı olmak, tek başına mali sıkıntıdan korunulduğu anlamına gelmez.[2]
ULUSLARARASI İZLEME
Evrensel kapsayıcılık, 2015'te kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları içindeki sağlık hedeflerinden biridir. İlerleme, temel hizmetlerin kapsanmasını gösteren bir endeks ile sağlık harcamaları nedeniyle mali güçlük yaşayan nüfusun payı üzerinden izlenir. İzleme göstergeleri 2025'te yeniden gözden geçirilmiştir. Bu iki boyutun birlikte kullanılması, hizmet kullanımındaki artışın hanelerin ödeme yükü pahasına gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirmeye yardımcı olur.[1][2]