Fenike alfabesi, eski Akdeniz dünyasında kullanılan yirmi iki harfli bir yazı geleneğidir. Fenikeceyi ve onunla ilişkili metinleri kaydetmekte kullanılmıştır. Harf biçimleri zamanla değişmiş, Pön yazısında aynı gelişim çizgisi sürmüştür. Bu nedenle Fenike yazısı, tek bir döneme ait değişmez işaretler dizisi olarak değerlendirilmez.[1]
HARFLERİN KÖKENİ
Fenike alfabesinin öncülleri, Mısır yazısından esinlenen erken Batı Sami işaretleriyle ilişkilendirilir. Bu sistemde nesneyi gösteren resim, nesnenin adındaki ilk sesi karşılayabilirdi. Öküz başı ve ev planı biçimleri bu ilişkinin örnekleridir. Zamanla daha soyut hâle gelen harfler, resimlerin görünüşünden uzaklaşırken sesleri temsil etme işlevlerini sürdürdü.[2]
YAZITLAR VE OKUMA YÖNÜ
Fenikece genellikle yatay satırlar hâlinde sağdan sola yazılırdı. Yazıtlarda sözcükler arasında boşluk bulunmayabilir; daha geç örneklerde ayırıcı noktalar görülebilir. Harflerin çizgileri ve aşağı doğru uzanan bölümleri de dönemlere göre değişir. Yazı biçimindeki bu farklılıklar, Fenike ve Pön örneklerinin tarihsel gelişimini izlemeye yarayan özellikler arasındadır.[1]
AKDENİZ'DEKİ ETKİSİ
Fenikeli tüccarların ve yerleşimlerin bıraktığı yazıtlar, bu geleneğin Akdeniz boyunca yayılışını gösterir. Sardinya'daki Nora yazıtı, batı Akdeniz'in erken örneklerindendir. Yunanlar Fenike harflerini kendi dillerine uyarlamış, yazı geleneği Etrüskler ve Romalılarla başka biçimler kazanmıştır. Benzer harf adları ve şekilleri, bu aktarımın araştırılmasında kullanılan başlıca kanıtlar arasındadır.[2]