Feza Gürsey (1921–1992), temel parçacık fiziği ve matematiksel fizik alanlarında çalışan Türk kuramsal fizikçidir. İstanbul'da doğdu; Galatasaray Lisesinden sonra İstanbul Üniversitesinde fizik ve matematik öğrenimi gördü. 1950'de Londra'daki Imperial College'da kuaterniyonların alan denklemlerine uygulanması üzerine doktorasını tamamladı.[1]
AKADEMİK YAŞAMI
Türkiye'ye döndüğünde İstanbul Üniversitesinde çalıştı ve 1953'te doçent oldu. Princeton ve Columbia'da araştırmalar yaptı. 1961'de Orta Doğu Teknik Üniversitesinin fizik bölümünde profesör olarak göreve başladı. Burada öğrenci yetiştirdi, araştırma çevresinin gelişmesine katkıda bulundu ve uluslararası fizikçilerle bilimsel ilişkiler kurdu.[1][2]
Gürsey, çalışmalarının bir bölümünü Yale Üniversitesinde sürdürdü. ODTÜ ve Yale ile bağlantılı döneminin ardından Yale'de görev aldı; 1991'de emekli oldu. Türkiye'ye döndükten sonra Boğaziçi Üniversitesinde emeritus profesör olarak yer aldı. TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü aldı.[1][2]
BİLİMSEL ARAŞTIRMALARI
Gürsey'in araştırmalarında simetri kavramı belirgin bir yer tutar. Kuaterniyonlar ve oktonyonlar gibi matematiksel yapıları fizik problemleriyle ilişkilendirdi; parçacık modelleri, genel görelilik ve konformal simetri üzerinde çalıştı. SU(6) simetrisi üzerine araştırmaları, kuarkların özelliklerini birlikte ele alan yaklaşımların gelişimiyle bağlantılıdır.[1]
Bilimsel yaşamı Türkiye, Avrupa ve Amerika'daki araştırma merkezleri arasında geçti. Fulbright bursuyla yürüttüğü çalışmalar da bu uluslararası bağlantıların parçalarından biriydi. Gürsey'in katkısı, yayınlarının yanı sıra Türkiye'deki kuramsal fizik eğitimi ile uluslararası araştırma çevreleri arasında kurduğu ilişkilerde görülür. 1992'de Amerika Birleşik Devletleri'nde öldü.[2]