Fiziki coğrafya, Dünya’nın doğal çevresini, doğal unsurların yeryüzündeki dağılışını ve bu çevreyi biçimlendiren süreçleri inceleyen coğrafya alanıdır. Atmosfer, yer şekilleri, sular ve canlıların dağılışı başlıca çalışma konuları arasındadır. Bu unsurlar ayrı ayrı ele alınabildiği gibi, birbirleriyle ve mekân içindeki değişimleriyle ilişkili olarak da incelenir. [1][2]
Başlıca konuları
Fiziki coğrafyanın alt alanları arasında atmosfer bilimleri, jeomorfoloji, biyocoğrafya ve hidroloji bulunur. Manitoba Üniversitesi, fiziki coğrafya programını bu konular üzerinden doğal çevrenin incelenmesi olarak tanımlar; atmosfer süreçlerinin yerelden küresel ölçeğe kadar ele alınabildiğini belirtir. Bu sınıflandırma bütün araştırma konularının birbirinden kesin biçimde ayrıldığı anlamına gelmez. Örneğin bir akarsu havzasının incelenmesi, suyun hareketinin yanı sıra iklim, yer şekilleri ve canlıların dağılışıyla ilgili süreçleri de kapsayabilir. [1]
Yaklaşım ve uygulamalar
Fiziki coğrafya doğal özellikleri yalnızca betimlemekle kalmaz; bunların nasıl oluştuğunu, değiştiğini ve farklı ölçeklerde nasıl örüntüler oluşturduğunu da araştırır. Arazi ve çevre verilerinin incelenmesi, bu araştırmalarda farklı bilimsel yöntemlerin kullanılmasına imkân verir. Ancak her çalışma aynı yöntemlere dayanmaz; yöntem, araştırılan süreç ve soruya göre belirlenir.
Georgia Üniversitesi, fiziki coğrafyayı yeryüzünü ve üzerindeki yaşamı biçimlendiren doğal süreçler ile doğal özelliklerin incelenmesi olarak açıklar. Üniversitenin coğrafya programı, bu alanı insan coğrafyası ve coğrafi bilgi sistemleriyle birlikte coğrafyanın başlıca çalışma kollarından biri olarak tanımlar. Bu ayrım, alanların birbirinden bütünüyle kopuk olduğu anlamına gelmez: üniversite tanımları, doğal çevre ile insan coğrafyası arasında ortak araştırma ve işbirliği bulunabildiğini de belirtir. [2] İklim, su kaynakları ve yeryüzü şekilleri üzerine araştırmalar fiziki coğrafyanın çevre ve yer bilimleriyle ilişkisini ortaya koyar. [1][2]