Flammarion gravürü, Fransız astronom ve bilim yazarı Camille Flammarion’un adıyla anılan, gökyüzünün sınırından dışarı uzanan bir yolcuyu betimleyen ahşap baskı resimdir. Adı Flammarion’la ilişkilendirilse de gravürün sanatçısı bilinmemektedir. Bilinen yayın kaydı, görseli Flammarion’un 1888’de Paris’te Hachette tarafından yayımlanan L’atmosphère: météorologie populaire adlı kitabının 163. sayfasına yerleştirir. Bu nedenle eseri Orta Çağ’dan kalma bir görsel gibi tanıtmak yanıltıcıdır: günümüzde bilinen ilk basılı örneği XIX. yüzyıla aittir. [1][2][3]
Görsel ve ilk yayımlanışı
Resimde uzun giysili bir kişi, gökyüzünü kubbe gibi gösteren ufkun sınırından dışarı bakar. University of Oklahoma’nın Galileo’s World sergisi, baskının popüler meteoroloji üzerine bir kitapta yer aldığını ve yıllar içinde kimi zaman Orta Çağ ya da Rönesans’a yanlış biçimde atfedildiğini belirtir. Bibliothèque nationale de France’ın katalog kaydı, kitabın Camille Flammarion tarafından yazıldığını, Paris’te Hachette tarafından 1888’de yayımlandığını ve resimler içerdiğini doğrular. [1][2]
Yorumlanışı ve atıflar
Görsel bugün çoğu kez insanın bilgi arayışını veya evrenin sınırlarını aşma arzusunu simgeleyen bir resim olarak yorumlanır. Bu tür okumalar, sonradan oluşmuş yorumlardır; gravürün özgün amacını ya da sanatçısının kimliğini kanıtlamaz. Gravürün Flammarion’a ait olduğu izlenimi, adından ve kitabında yayımlanmasından kaynaklanabilir; ancak bu iki durum tek başına onun çizimi yaptığı anlamına gelmez. Akademik bir yazı da sanatçının bilinmediğini ve görselin 1888’de, kitabın 163. sayfasında yer aldığını kaydeder. [3]