Matematik

Fonksiyon

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Genel bakış

Fonksiyon, tanım kümesindeki her girdiye tam olarak bir çıktı eşleyen matematiksel ilişkidir. Aynı çıktı birden fazla girdiye karşılık gelebilir; zorunlu koşul, tek bir girdinin iki farklı sonuç vermemesidir. Bir fonksiyon yalnız formülle belirtilmez: uygun bir tablo, grafik veya sözlü kural da aynı eşlemeyi tanımlayabilir.[1]

GÖSTERİM VE DEĞER

f(x) gösterimi, f fonksiyonunun x girdisindeki değerini belirtir; f ile x'in çarpımı anlamına gelmez. Örneğin f(x) = 2x + 1 kuralı için f(3) = 7 olur. Bu örnekte değer hesaplama, girdiyi formülde yerine koymaktır. Ters yöndeki soru ise belirli bir çıktıyı hangi girdilerin oluşturduğunu araştırır ve birden fazla yanıt verebilir.[1]

TANIM VE GÖRÜNTÜ KÜMESİ

Tanım kümesi izin verilen girdilerden, görüntü kümesi gerçekten elde edilen çıktılardan oluşur. Gerçek sayılar üzerinde f(x) = 1/x kuralında sıfır tanım kümesine alınamaz; çünkü sıfıra bölme tanımsızdır. f(x) = x² kuralında ise bütün gerçek girdiler kullanılabilir, ancak sonuçlar negatif olamaz. Dolayısıyla aynı sayı sistemi içinde bile girdi ve çıktı kümeleri farklılaşabilir.[2]

GRAFİKTE YORUMLAMA

Sayısal bir fonksiyonun grafiğinde yatay eksen genellikle girdiyi, düşey eksen çıktıyı gösterir. Bir düşey doğru grafiği iki farklı noktada kesiyorsa aynı girdiye iki çıktı atanmış olur; bu ilişki y'nin x'e bağlı fonksiyonu değildir. Farklı girdilerin farklı çıktılar vermesi ise ayrıca birebirlik özelliğidir ve fonksiyon olmanın genel koşulundan daha güçlüdür.[1]