Fransız cumhuriyetçi takvimi, Fransız Devrimi sırasında zamanın adlandırılmasını ve bölümlenmesini yeniden düzenlemek için oluşturulmuş takvimdir. Cumhuriyet döneminin başlangıcı 22 Eylül 1792 kabul edildi. Ulusal Konvansiyon, Gregoryen takvimin kaldırılmasını 5 Ekim 1793'te kararlaştırdı; 24 Kasım 1793 tarihli düzenleme yeni sistemin biçimini kesinleştirdi. Reform, siyasal rejim değişikliğini gündelik tarihleme diline taşıyordu.[1]
YILIN YAPISI
Yıl, Paris'e göre sonbahar ekinoksunun gerçekleştiği gün başlıyordu. Otuzar günlük on iki ayın ardından beş tamamlayıcı gün, artık yıllarda ise altıncı bir gün geliyordu. Her ay on günlük üç bölüme ayrılmıştı. Böylece ayların düzenli uzunluğu korunurken 360 günlük toplamın güneş yılıyla uyuşması için yıl sonunda ayrıca günler kullanılıyordu.[2]
ADLAR VE GÜNLÜK YAŞAM
Ay adları mevsimlere ve doğa olaylarına gönderme yapıyordu; örneğin brumaire sisle, floréal çiçeklenmeyle ilişkiliydi. Günlere aziz adları yerine bitkilerin, hayvanların ve tarım araçlarının adları verildi. Yedi günlük haftanın yerine geçen on günlük düzen, dinlenme gününü de değiştirdi. Bu adlandırma ve bölümlendirme, krallık ve Hristiyanlıkla bağlantılı eski takvim referanslarını dönüştürme amacını yansıtıyordu.[1]
UYGULAMANIN SONA ERMESİ
Yeni düzen, yerleşik alışkanlıklar ve ekonomik yaşamla kolayca uzlaşmadı; resmî uygulama ile toplumsal benimseme aynı hızda ilerlemedi. Napolyon döneminde alınan karar sonucunda 1 Ocak 1806'da Gregoryen takvime dönüldü. Cumhuriyetçi takvim, buna rağmen dönemin belgelerinin tarihlendirilmesinde önemini korur: yıl numaraları, ay adları ve gün döngüleri başka takvimlere aktarılırken sistemin kendi kuralları gözetilmelidir.[1]