Göçebelik, insanların geçimlerini sürdürmek amacıyla farklı yerler arasında düzenli veya değişken aralıklarla hareket ettiği yaşam biçimidir. Hareketin güzergâhları ve konaklama süreleri ekonomik faaliyetlerle ilişkilidir. Göçebe yaşam, hayvancılığın yanı sıra avcılık ve toplayıcılık ya da dolaşıma dayalı zanaat ve ticaretle de bağlantılı olabilir; tek bir geçim düzeniyle sınırlanmaz.[1]
HAYVANCILIK VE ÇEVRE
Hayvancılığa dayanan göçebelikte sürülerin hareketi, otlak ve su kaynaklarının değişen durumuna uyum sağlar. Kurak bölgelerde yağışların düzensizliği, farklı alanların yılın farklı zamanlarında kullanılmasını önemli kılar. Koyun, keçi, sığır veya deve yetiştiriciliği bu tür geçim sistemlerinde görülebilir. Hareketlilik, çevredeki değişkenlik karşısında üretimi sürdürebilmenin başlıca yollarından biri olarak değerlendirilir.[2]
YER DEĞİŞTİRME BİÇİMLERİ
FAO'nun hayvancılık sınıflandırmasında tam göçebe üretimde hane, sürüsüyle birlikte yer değiştirir ve sürekli bir ikamet yerine bağlı değildir. Yarı göçebe biçimlerde ise yılın bir bölümünde dönülen yerleşim veya geçici süreyle kullanılan ev bulunabilir. Bu haneler hayvancılığın yanında tarımla da uğraşabilir. Dolayısıyla hareketlilik ile yerleşiklik arasında farklı düzenlemeler oluşur.[3]
TOPRAK VE KAYNAK KULLANIMI
Göçebe hayvancılık, otlakların kullanılmasını ve hareket yollarına erişimi toplumsal ilişkilerle birlikte düzenler. Ortak kaynaklar ve yerel geleneklere dayanan yönetim biçimleri bu düzenin parçalarıdır. FAO, pastoral sistemlere ilişkin politikalarda esnek arazi yönetiminin önemini vurgular. Kuraklık ve mevsim değişiklikleri otlakları etkilediğinden, kaynaklara erişim ile hareket edebilme olanağı geçimin sürdürülmesinde birlikte değerlendirilir.[2]