Gözlemevi, astronomide gök cisimlerini ve evrendeki olayları incelemek için gözlem araçlarının kullanıldığı araştırma tesisine verilen addır. Kullanılan araçlar gözlenecek ışınımın türüne göre değişir. Gözlem, yalnız insan gözünün gördüğü ışıkla sınırlı değildir; radyo dalgalarından X ışınlarına kadar elektromanyetik tayfın farklı bölgeleri araştırılabilir.[1]
GÖZLEM DALGA BOYLARI
Görünür ışık, elektromanyetik tayfın küçük bir bölümüdür. Kızılötesi, morötesi, radyo, milimetre dalgaları, X ışınları ve gama ışınları için özel araçlar gerekir. Farklı dalga boyları farklı fiziksel koşulları ortaya çıkarabilir. Örneğin soğuk cisimler uzun dalga boylarında, çok sıcak ve enerjik olaylar ise yüksek enerjili ışınımda incelenebilir.[1]
YER SEÇİMİ
Yer tabanlı bir astronomi tesisinde açık gece sayısı, atmosferdeki su buharı, sıcaklık ve hava türbülansı gözlem kalitesini etkiler. Yüksek ve kuru yerler bazı gözlem türleri için avantaj sağlar. ESO'nun Cerro Armazones yer seçimi çalışmalarında bu koşulların yanında ulaşım, altyapı ve diğer gözlem tesisleriyle bilimsel ilişki de değerlendirilmiştir.[2]
UZAY GÖZLEMEVLERİ
Dünya atmosferi uzaydan gelen ışınımın bir bölümünü soğurur veya gözlemleri bozar. Bu nedenle bazı dalga boylarındaki araştırmalar atmosferin dışına taşınır. Uydu üzerindeki gözlem araçları, yerden erişilemeyen ışınımı inceleyebilir. Uzay gözlemevi ile yer gözlemevi arasındaki seçim, araştırılan gök olayının yanında hangi dalga boyunun ölçülmek istendiğine de bağlıdır.[1][3]