GPS (Küresel Konumlama Sistemi), ABD’ye ait uydu tabanlı bir sistemdir; uyumlu alıcılara konum, seyrüsefer ve zaman bilgisi sağlar. Sistem uzay, kontrol ve kullanıcı bölümlerinden oluşur. Uydular sinyal yayınlar, yer istasyonları uydu yörüngelerini ve saatlerini izleyip güncel seyrüsefer verilerini iletir; kullanıcı alıcıları bu sinyalleri işler.[1]
Çalışma ilkeleri
Uydu sinyalleri, uydunun konumuna ve sinyalin yayınlandığı zamana ilişkin bilgi taşır. Alıcı, sinyalin geliş süresini kullanarak uyduya olan yaklaşık uzaklığı hesaplar. Birden fazla uyduya ilişkin uzaklık ölçümleri bir araya getirilerek alıcının konumu belirlenir. Üç boyutlu konumla birlikte alıcının saat hatasını çözmek için olağan koşullarda en az dört uydudan gelen ölçüm gerekir.[1][2]
GPS sinyalleri tek yönlü yayınlanır; uydu, alıcıdan konum bilgisi almaz. Harita ve rota verileri de GPS’in kendisinden değil, cihaz veya uygulamanın harita yazılımından gelir.[1]
Kullanım ve sınırlılıklar
GPS kara, deniz ve hava seyrüseferinde; haritacılık, arazi ölçümü ve zaman eşgüdümü gibi işlerde kullanılır. Konum bilgisinin doğruluğu uydu geometrisine, sinyal engellerine, atmosfer koşullarına ve alıcının özelliklerine bağlıdır. Binalardan ya da başka yüzeylerden yansıyan sinyaller hataya neden olabilir. İç mekânlarda veya sinyalin zayıfladığı yerlerde performans düşebilir.[1][3]
GPS, küresel uydu seyrüsefer sistemlerinden yalnızca biridir. Bazı alıcılar GPS’e ek olarak başka sistemlerin uydularından da sinyal kullanabilir. Bu nedenle “GPS” sözcüğü gündelik dilde çoğu zaman uydu seyrüseferini genel olarak anlatsa da teknik olarak ABD sisteminin adıdır.[1]