Kimya

Gaz kromatografisi

Ansiklopedia · Kaynaklara dayalı özgün derleme

Yazı boyutu ve okuma düzeni
Yazı boyutu
Satır genişliği
Metin hizası
Briana Capistran’ın NIST laboratuvarında hızlı gaz kromatografisi–kütle spektrometrisi düzeneğiyle çalışması; 2024.

Briana Capistran’ın NIST laboratuvarında hızlı gaz kromatografisi–kütle spektrometrisi düzeneğiyle çalışması; 2024.

M. King / NIST · NIST yeniden kullanım koşulları; kaynak belirtilerek kullanım ↗ · Lisans
Genel bakış

Gaz kromatografisi, buharlaştırılabilen bir karışımın bileşenlerini gaz hâlindeki hareketli faz yardımıyla ayıran analitik yöntemdir. Enjekte edilen örnek, ısıtılan giriş bölümünde buharlaşır; taşıyıcı gaz bu bileşenleri kolona götürür. Kolon içindeki sabit fazla farklı ölçüde etkileşen maddeler farklı hızlarla ilerler. Böylece karışımın bileşenleri kolon çıkışına aynı anda ulaşmaz.[1]

KROMATOGRAM VE ALIKONMA

Kolondan çıkan maddeler dedektörde elektriksel sinyale dönüştürülür. Sinyal şiddetinin zamana göre gösterildiği grafiğe kromatogram denir. Grafikteki tepeler, ayrılan bileşenlerin dedektöre ulaşmasıyla ilişkilidir. Örneğin verilmesiyle ilgili tepenin görülmesi arasında geçen süre alıkonma süresidir. Uygun standartlar ve yöntem koşulları, bileşenlerin tanınması ve miktarlarının değerlendirilmesi açısından önem taşır.[1]

KAPSAM VE BİRLEŞİK SİSTEMLER

Yöntem özellikle uçucu ve yarı uçucu maddelere uygundur. Buharlaşmayan veya ısıtıldığında kararsız davranan bileşikler doğrudan analiz için elverişli olmayabilir. Özel piroliz uygulamalarında ise kontrollü parçalanma ürünlerinden yararlanılır.[1] Gaz kromatografisi kütle spektrometrisiyle birleştirildiğinde, kolonda ayrılan bileşenler iyonlaştırılarak ayrıca incelenir. Bu düzende kromatografi ayırma görevini, kütle spektrometrisi ise iyonların özelliklerinden bileşenlerin tanınmasına katkı sağlama görevini üstlenir.[2]