Genom, bir organizmanın genetik materyalinin bütününü ifade eder. Hücresel canlılarda bu materyal DNA'dır. İnsan genomu, çekirdekteki kromozomların DNA'sını ve mitokondrilerde bulunan DNA'yı kapsar. Bu nedenle genomu yalnızca çekirdekteki DNA ile sınırlamak doğru değildir. [1]
GENOM VE GEN
Genom, genlerden daha geniş bir kavramdır. Protein kodlayan genlerin yanı sıra işlevsel RNA'larla ilişkili genleri ve protein kodlamayan diğer DNA bölgelerini de içerir. Genlerin tamamını listelemek, genomun bütün dizisini ve düzenini tanımlamakla aynı işlem değildir. [1][2]
- Gen, genetik bilginin belirli bir işlevle ilişkili birimidir.
- Genom, genetik materyalin bütünü için kullanılır.
- Genom büyüklüğü, yalnızca gen sayısıyla açıklanamaz. [1][2]
KARŞILAŞTIRMALI İNCELEME
Genomların karşılaştırılması, organizmaların genetik yapılarındaki benzerlik ve farklılıkları incelemeyi sağlar. Daha büyük bir genom, zorunlu olarak daha karmaşık bir organizma anlamına gelmez. DNA miktarı ile biyolojik karmaşıklık arasında basit ve doğrusal bir ilişki kurulamaz. [1]
Hücresel canlılardan farklı olarak bazı virüslerin genetik materyali RNA'dır. Bu virüsler için “RNA genomu” ifadesi kullanılır. Dolayısıyla genom teriminin anlamı, incelenen biyolojik varlığın genetik materyaliyle birlikte değerlendirilmelidir. [3]