Germanyum (Ge), atom numarası 32 olan, periyodik tablonun 14. grubunda yer alan bir elementtir. Oda sıcaklığında katı, gümüşi gri, kristal yapılı ve kırılgandır; yarı metal olarak sınıflandırılır. Yarı iletken özellik göstermesi, belirli elektronik ve optik uygulamalarda kullanılmasını sağlar. [1][2]
Özellikleri ve keşfi
Germanyumun varlığını Dmitri Mendeleyev, periyodik tablodaki boşluklardan hareketle 1871’de öngörmüş ve “ekasilisyum” diye adlandırmıştı. Alman kimyager Clemens Winkler, elementi 1886’da argirodit mineralini analiz ederken keşfedip yalıttı. Elementin adı, Almanya’nın Latince adı olan Germania’dan gelir. Germanyum doğada argirodit ve germanit gibi minerallerde, ayrıca çinko cevherlerinde ve belirli kömürlerin yanma ürünlerinde bulunur. Ticari üretimde çinko izabe işlemlerinin yan ürünlerinden geri kazanım önemli bir kaynaktır. [1][2]
Kullanım alanları
Germanyum, katkılama yoluyla elektriksel özellikleri değiştirilebilen bir yarı iletkendir. Geçmişte diyot ve transistörlerde yaygın biçimde kullanılmış, birçok elektronik uygulamada zamanla yerini başka yarı iletkenlere bırakmıştır. Bununla birlikte germanyum, özel elektronik uygulamalardaki kullanımını sürdürür. Element ve germanyum oksit kızılötesi ışınıma geçirgen olduğundan kızılötesi optik aygıtlarda ve algılayıcılarda değerlendirilebilir. Oksidin yüksek kırılma indisi, bazı kamera mercekleri ve mikroskop objektiflerinde de işe yarar. Germanyum ayrıca alaşımlarda, floresan lambalarda ve bazı kimyasal süreçlerde kullanılır. Bu uygulamalar, saf elementin veya bileşiklerinin farklı özelliklerine dayanır; dolayısıyla germanyumun her biçimi aynı işlevi görmez. [1][2]