Gliese 436 b, GJ 436 b olarak da adlandırılan, Kova takımyıldızı doğrultusunda bulunan GJ 436 yıldızının çevresindeki bir ötegezegendir. NASA onu Neptün benzeri bir gezegen olarak sınıflandırır. Yıldızı M türü bir yıldızdır; gezegenin Dünya’ya görece yakınlığı ve yıldızının önünden geçmesi, sistemin farklı gözlem yöntemleriyle incelenmesini sağlamıştır. [1][2]
Keşfi ve yörüngesi
Gezegen 2004’te radyal hız yöntemiyle keşfedildi; sonraki gözlemler geçiş yaptığını da ortaya koydu. NASA kataloğunda yörünge yarıçapı yaklaşık 0,029 astronomik birim, yörünge dönemi 2,6 gün olarak verilir. Kataloğun bildirdiği kütle Dünya’nın 22,1, yarıçap ise Jüpiter’in 0,372 katıdır. Dışmerkezliğin yaklaşık 0,14 olması, yörüngenin tam daire olmadığını gösterir. NASA Exoplanet Archive, gezegeni hem radyal hız hem geçiş yöntemiyle saptanmış, doğrulanmış bir gezegen olarak listeler. [1][2]
Atmosfer gözlemleri
GJ 436 b, geçiş sırasında yıldız ışığının atmosferinden geçişini inceleyen tayf gözlemlerine konu olmuştur. 2024’te Astronomy & Astrophysics’te yayımlanan CRIRES+ çalışmasında üç geçiş gözlemi alınmış, olumsuz hava koşulları nedeniyle bunlardan yalnızca biri analiz edilmiştir. Araştırmacılar su buharı, metan ve karbonmonoksit için geçiş sinyali saptamamıştır. Bu, söz konusu moleküllerin atmosferde kesinlikle bulunmadığını kanıtlamaz: makalenin sonuçları tek geçiş verisine ve gözlemlerin duyarlılığına bağlı kısıtlar sunar. Çalışma, atmosferin özelliklerini belirlemeye yönelik daha geniş gözlem ve modelleme çabalarının bir parçasıdır. [3]