Gliese 581c, Terazi takımyıldızı doğrultusunda bulunan kırmızı cüce yıldız Gliese 581’in çevresinde dolanan bir güneş dışı gezegendir. 2007’de Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) 3,6 metrelik teleskobuna bağlı HARPS tayfölçeriyle yapılan gözlemlerle duyurulmuştur. Keşif, yıldızın radyal hızındaki düzenli değişimlerin gezegenin kütleçekimsel etkisiyle açıklanmasına dayanıyordu. ESO’nun ilk duyurusunda gezegenin kütlesi Dünya’nın yaklaşık beş katı, yörünge dönemi ise 13 gün olarak verilmişti. NASA Exoplanet Archive’ın GJ 581 kaydı, GJ 581c için 12,92 günlük dönem ve 6,81 Dünya kütlesi bildirir. [1][2]
Keşif ve yörünge
Radyal hız yöntemi, yıldızın hareketindeki küçük değişimleri ölçerek çevresinde gezegen bulunup bulunmadığını araştırır. ESO’nun 2007 duyurusuna göre Gliese 581c, yıldızına Dünya’nın Güneş’e uzaklığından çok daha yakın yörüngede dolanır ve bir turunu yaklaşık 13 günde tamamlar. Bu değerler keşif duyurusunda bildirilen ölçümlerdir; güncel arşiv kaydı aynı parametreler için farklı sayılar verebilir. [1][2]
Yaşanabilirlik tartışması
İlk keşif duyurusu, yıldızın düşük parlaklığı nedeniyle Gliese 581c’yi yaşanabilir bölge içinde değerlendirmiş ve yüzeyinde sıvı su bulunması olasılığını gündeme getirmişti. Ancak yaşanabilir bölgede yer almak, bir gezegende suyun ya da yaşamın bulunduğunu kanıtlamaz. Gezegenin atmosferi ve yüzey koşulları bu değerlendirmede belirleyicidir. 2007’de yayımlanan bir iklim çalışması, kendi model varsayımları çerçevesinde Gliese 581c’nin yıldızına fazla yakın olduğunu ve yaşanabilir bölgenin dışında kaldığını öne sürdü. Bu nedenle ilk “Dünya benzeri” nitelemesi yaşanabilirliğin doğrulandığı anlamına gelmez. [1][3]