Hücre zarı, hücrenin iç ortamını çevresinden ayıran ve madde alışverişini düzenleyen yapıdır. Plazma zarı olarak da adlandırılır. Hücreyi yalnızca sınırlayan pasif bir örtü değildir; çevreyle etkileşimin sürdürülmesine katılır. [1]
TEMEL YAPI
Zarın temelini çift katlı lipit düzeni oluşturur. Bu yapı içinde çeşitli proteinler bulunur. Lipit tabaka ile zar proteinleri birlikte, hücre içi koşulların korunmasına ve çevreden gelen bilgilerin değerlendirilmesine katkı sağlar. Zarın bileşimi, hücrenin türüne ve işlevine göre farklılaşabilir. [1]
BAŞLICA GÖREVLER
- Hücre içi ortam ile dış ortam arasında sınır oluşturur.
- Belirli maddelerin geçişini düzenler.
- Hücrelerin çevresindeki sinyalleri algılamasına katılır.
- Hücrelerin başka hücrelerle etkileşiminde rol oynar. [1]
Seçici geçirgenlik, bütün maddelerin zardan aynı biçimde veya aynı kolaylıkla geçmemesi anlamına gelir. Bazı maddelerin taşınmasında zar proteinleri görev alır. Bu seçicilik, hücrenin ihtiyaç duyduğu maddeleri edinmesi ve iç dengesini koruması açısından önemlidir. [1]
HÜCRE DUVARINDAN FARKI
Hücre zarı ile hücre duvarı farklı yapılardır. Bitkilerde ve birçok bakteride zarın dışında ayrıca hücre duvarı bulunur. Duvarın bulunması, hücre zarının ortadan kalktığı veya görevini yitirdiği anlamına gelmez. [1]