HD 40307, Ressam (Pictor) takımyıldızı yönünde, Dünya’dan yaklaşık 13 parsek uzakta bulunan K2 V türünde bir yıldızdır. Radyal hız yöntemiyle çevresindeki küçük kütleli gezegenler araştırılmıştır. [1][2]
Yıldız ve ilk keşifler
Avrupa Güney Gözlemevi’nin La Silla Gözlemevi’nde HARPS tayfölçeriyle yürütülen gözlemler, 2008’de yıldızın çevresindeki üç gezegenin duyurulmasına temel oluşturdu. HD 40307 b, c ve d olarak adlandırılan gezegenlerin yörünge dönemleri sırasıyla yaklaşık 4,3, 9,6 ve 20,5 gündür. Keşiflerde, gezegenlerin çekiminin yıldızın görüş doğrultusundaki hızında yarattığı değişimler ölçüldü. [2][3]
Radyal hız yöntemi yıldızın hareketini ölçer; gezegenin yıldız önünden geçişini saptamaz. Yörünge düzleminin eğimi bilinmediği için bu yöntem genellikle gezegen kütlesinin doğrudan değerini değil, alt sınırını verir. NASA Exoplanet Archive’da b, c, d, f ve g gezegenlerine ilişkin kayıtlar bulunur; arşiv g için tartışmalı durumunu da belirtir. [1]
Gezegen sistemi ve belirsizlikler
2013’te yayımlanan çalışma, HARPS verilerinin altı gezegen sinyaliyle açıklanabileceğini ileri sürdü. Çalışmada, dış gezegen adayı g’nin yörüngesinin yaşanabilir bölge içinde olabileceği bildirildi. Bu terim, uygun koşullarda yüzeyde sıvı suyun mümkün olabileceği uzaklık aralığını anlatır; gezegende yaşam bulunduğunu veya Dünya benzeri koşulların varlığını kanıtlamaz. [1][3]
Güneş etkinliği gibi yıldız kaynaklı değişimler, zayıf ve uzun dönemli sinyallerin yorumlanmasını güçleştirebilir. Bu nedenle altı gezegenli çözüm, özellikle dış gezegenler bakımından, gözlem verilerinin değerlendirilmesine bağlıdır; aday sinyaller ile sağlam biçimde doğrulanmış gezegenleri birbirinden ayırmak önem taşır. [1][3]