Hafriyat, inşaat ve altyapı çalışmalarında yapı ya da tesis için yer açmak, zemini projeye göre biçimlendirmek veya yeraltındaki bir bölüme erişmek amacıyla toprağın ve kayanın kazılıp çıkarılmasıdır. Temel, bodrum, kanal ve yol çalışmaları kazı gerektiren işlere örnektir. Çıkarılan malzemenin niteliği ve nasıl yönetileceği proje sahasına ve yürürlükteki kurallara bağlıdır. [1][2]
Kazı ve çıkarılan malzeme
Kazı öncesinde saha koşulları, yeraltı altyapısı ve zeminin özellikleri değerlendirilir. İşin ölçeğine göre ekskavatör, yükleyici ve taşıma araçları kullanılabilir; çıkarılan malzeme geçici olarak sahada tutulabilir ya da taşınabilir. Temiz ve uygun nitelikteki zemin, proje koşulları elverdiğinde yeniden dolgu veya başka amaçlarla değerlendirilebilir. Buna karşılık, kirlenme şüphesi bulunan malzeme ayrı incelenmelidir. Kazı toprağı, beton ve asfalt gibi inşaat-yıkım malzemeleriyle aynı şey değildir; sınıflandırma ve yönetim, malzemenin niteliğine ve yerel düzenlemelere göre değişebilir. EPA, inşaat ve yıkım atıklarının azaltılması, yeniden kullanılması ve geri dönüştürülmesine yönelik uygulamaları ayrı ayrı ele alır. [2]
İş güvenliği ve terimler
Kazı çalışmalarında en ciddi tehlikelerden biri zeminin göçmesidir. Hareketli makineler, düşen yükler, su birikmesi ve tehlikeli atmosferler de çalışanlar açısından risk yaratabilir. ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi, “kazı”yı toprak çıkarılmasıyla oluşan insan yapımı kesit, boşluk, hendek veya çukur olarak tanımlar; hendek ise uzunluğuna göre dar olan bir kazı türüdür. Bu tanımlar ABD iş güvenliği standardına aittir. OSHA, kazı alanlarında zemin koşullarının değerlendirilmesini ve gerekli koruyucu sistemlerin kullanılmasını öngören güvenlik bilgileri yayımlar. [1]