Hematokrit, kandaki toplam hacmin ne kadarını alyuvarların oluşturduğunu gösteren ölçüdür; genellikle yüzde olarak bildirilir. HCT kısaltmasıyla da anılır ve tam kan sayımının bileşenlerinden biridir. Alyuvarlar oksijen taşırken, kanın geri kalan bölümünde plazma, akyuvarlar ve trombositler bulunur. Ölçüm, alyuvarların sayısı ile büyüklüğünden etkilenir.[1][2]
ÖLÇÜMÜN ANLAMI
Hematokritin yüzde 42 olması, örnekteki kan hacminin yüzde 42'sinin alyuvarlara karşılık geldiğini belirtir. Bu değer tek başına bir hastalığın adı veya doğrudan oksijen düzeyi değildir. Kan örneğinden elde edilir ve tam kan sayımındaki diğer bulgularla birlikte kan hücrelerine ilişkin değerlendirmeyi destekler.[1]
DEĞERİ ETKİLEYEN DURUMLAR
Kan kaybı ve çeşitli anemi türleri düşük hematokritle ilişkili olabilir. Sıvı kaybı plazma hacmini azaltarak oranı yükseltebilir; alyuvar üretiminin arttığı durumlarda da yüksek değer görülebilir. Gebelikte sıvı hacminin artması hematokriti düşürebilir. Yüksek rakım, sigara kullanımı ve bazı hastalıklar da sonucun yorumunu etkiler.[1][2]
KLİNİK YORUM
Referans aralıkları yaş, biyolojik özellikler ve laboratuvar yöntemine göre farklılaşabilir. Bu nedenle bütün kişiler için tek bir değişmez normal değer kullanılamaz. Hematokrit; anemi araştırmasında, kan hastalıklarının izlenmesinde veya tedavi sürecinin değerlendirilmesinde kullanılır. Büyük ameliyatların öncesinde ve sonrasında da hematokrit ölçümü değerlendirilebilir. Aralık dışındaki bir sonuç, tıbbi öykü ve diğer incelemelerden bağımsız olarak kesin tanı koydurmaz.[1][2]