Hipotez testi, gözlenen verilerin bir istatistiksel varsayımı reddetmek için yeterli kanıt sağlayıp sağlamadığını değerlendiren yöntemdir. Sıfır hipotezi, sınanan başlangıç önermesini; alternatif hipotez ise onun karşısındaki olasılığı belirtir. Karar, veriden hesaplanan bir test istatistiğine dayanır. Sıfır hipotezinin reddedilememesi, onun kesin olarak doğru olduğunun kanıtlanması anlamına gelmez.[1]
HİPOTEZLERİN KURULMASI
Bir üretim sürecindeki ortalama ölçünün belirlenen değerden farklı olup olmadığı araştırılabilir. Hem daha büyük hem daha küçük değerler önem taşıyorsa iki yönlü alternatif kurulur. Yalnız bir yöndeki sapmanın araştırıldığı durumda tek yönlü test kullanılabilir. Hangi sorunun sınandığı, verilerin karşılaştırılacağı kritik bölgenin biçimini belirler.[1]
ANLAMLILIK VE P DEĞERİ
Anlamlılık düzeyi, sıfır hipotezi doğruyken onu reddetme riskini sınırlamak için önceden seçilir. P değeri ise sıfır hipotezi altında, gözlenene en az onun kadar uç bir test sonucu elde etme olasılığıdır. Bu nedenle hipotezin doğru olma olasılığı değildir. Küçük p değerleri, sınanan varsayıma karşı kanıt olarak değerlendirilir.[2]
HATALAR VE KARARIN SINIRI
Doğru sıfır hipotezini reddetmek birinci tür, yanlış sıfır hipotezini reddedememek ikinci tür hatadır. İkinci tür hata riski, gerçek sapmanın büyüklüğüne de bağlıdır; küçük farkları saptamak daha güç olabilir. Test sonucu, belirli bir karar kuralının veriye uygulanmasıdır. İstatistiksel sınama, belirsizlik içeren bir değerlendirme süreci olarak yorumlanır.[1][2]