Hortum, bir gök gürültülü fırtına sisteminden yeryüzüne uzanan, dar ve şiddetle dönen hava sütunudur. Havanın kendisi görünmez olduğundan hortum, çoğunlukla yoğunlaşmış su damlacıkları ile kaldırdığı toz ve parçalar sayesinde fark edilir. Görülen huni, hava hareketinin görünür bölümüdür; olayın tanımında dönen sütunun yer yüzeyiyle bağlantısı önem taşır.[1]
OLUŞUM VE YAYILIŞ
En yıkıcı hortumlar, içinde düzenli bir dönme hareketi bulunan süper hücreli fırtınalarla ilişkilidir. Bu fırtınalarda mezosiklon denen dolaşım yapısı radar ile izlenebilir. Bununla birlikte hortumun oluşum süreci bütün ayrıntılarıyla açıklanmış değildir; fırtına içindeki yükselici ve alçalıcı hava hareketlerinin etkileşimi araştırılmaktadır.[1]
Hortumlar yalnızca Kuzey Amerika’da görülmez. Avrupa, Asya, Afrika, Güney Amerika ve Avustralya’da da kaydedilir. Mevsimsel ve bölgesel yoğunlaşmalar bulunmasına rağmen yılın farklı zamanlarında ve gece saatlerinde de oluşabilirler.[1]
ŞİDDETİN BELİRLENMESİ
Hortum şiddetinin değerlendirilmesinde yol açtığı hasar incelenir ve rüzgâr hızına ilişkin tahmin yapılır. ABD’de kullanılan Geliştirilmiş Fujita ölçeği, yapı türleri ve ağaçlar gibi hasar göstergelerini dikkate alır. Bu yöntem, görünür huninin büyüklüğünden doğrudan şiddet sonucu çıkarmak yerine gözlenen etkileri sistemli biçimde değerlendirir.[1]