Jeokronoloji, kayaçların ve jeolojik olayların yaşını belirlemeye çalışan bilim alanıdır. Volkanik patlamaların, dağ oluşumunun, mineral birikimlerinin ve yüzey şekillerindeki değişimlerin zamanını araştırır. Yaş ölçümleri, Dünya tarihindeki olayların sırasını kurmanın yanı sıra bu süreçlerin hızlarını karşılaştırmaya da yardımcı olur.[1][2]
RADYOMETRİK YÖNTEMLER
Birçok yöntem, radyoaktif ana izotopların zamanla başka izotoplara dönüşmesine dayanır. Ana ve ürün izotopların miktarları ölçülerek, ilgili bozunma sisteminin özellikleriyle birlikte yaş hesaplanır. Kullanılan mineralin ve izotop sisteminin hangi olayı kaydettiği önemlidir. Bir yaş, mineralin oluşmasını, kayaçtaki soğumayı veya bir volkanik püskürmeyi temsil edebilir.[1][2]
Karbon-14 yöntemi genellikle karbon içeren organik malzemeler için kullanılır; her kayaç doğrudan bu yöntemle tarihlenemez. Volkanik malzemeler için argon ve uranyum serisi yöntemleri gibi başka teknikler kullanılabilir. Yöntem seçimi beklenen yaş aralığına, örneğin bileşimine ve araştırılan jeolojik olaya bağlıdır.[1]
DİĞER ZAMAN GÖSTERGELERİ
Kozmojenik izotoplar, bir kaya yüzeyinin kozmik ışınlara ne kadar süre açık kaldığını araştırmakta kullanılabilir. Paleomanyetik incelemeler ise kayaçların manyetik özelliklerini değerlendirir. Farklı yöntemler aynı olayın farklı yönlerini kaydedebildiğinden, ölçümlerin bağlamıyla birlikte yorumlanması gerekir. Jeokronolojik veriler; jeolojik haritaların hazırlanması, doğal tehlikelerin geçmişinin anlaşılması ve Dünya tarihindeki değişimlerin karşılaştırılması için kullanılır.[1][2]