Jeomanyetizma, Dünya'nın manyetik alanını, bu alanın kaynaklarını ve zaman içindeki değişimini inceleyen alandır. Yeryüzünde ölçülen alan, gezegenin içinden ve dışından gelen katkıların birleşimidir. Alanın yönü ve şiddeti konuma göre değişir; tek ve değişmez bir değerle tanımlanamaz. Manyetik kutuplar ile coğrafi kutuplar da aynı yerde bulunmaz.[1]
ANA ALANIN KAYNAĞI
Dünya'nın dış çekirdeğinde elektrik ileten demirin hareketi elektrik akımları oluşturur. Bu akımların ürettiği manyetik alan, akışla karşılıklı etkileşim içindedir. Jeodinamo olarak açıklanan bu süreç, hareketi sürdüren enerji bulunduğu sürece devam edebilir. Böylece çekirdekteki hareket enerjisi elektriksel ve manyetik enerjiyle bağlantılı bir sisteme dönüşür.[2]
ZAMANA BAĞLI DEĞİŞİMLER
Çekirdekten kaynaklanan ana alan görece yavaş değişir. İyonosfer ve manyetosferdeki elektrik akımları ise daha kısa süreli değişimler oluşturabilir. Güneş rüzgârıyla etkileşim bu dış katkıların değerlendirilmesinde önemlidir. Yer kabuğundaki mıknatıslanmış kayaçlar da yerel farklılıklara katkı verir; yüzeydeki ölçüm bu etkilerin birlikte ele alınmasını gerektirir.[1]
ÖLÇÜM VE MODELLER
Alan ölçümlerinde toplam şiddetin yanında yatay ve düşey bileşenler ile yön açıları kullanılır. Manyetik sapma, manyetik kuzey ile gerçek kuzey arasındaki açıdır. Uydu ve gözlemevi ölçümleri, alanın dağılımını izlemeye yardımcı olur. Dünya Manyetik Modeli gibi matematiksel modeller, bu değişken alanın belirli zamanlar için temsil edilmesini sağlar.[1]