Kalibrasyon, belirli koşullarda bir ölçüm sisteminin göstergeleri ile referans ölçüm değerleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bu ilişkinin ölçüm sonucunu elde etmekte kullanılmasıdır. Referans değerlerin ve cihaz göstergelerinin ölçüm belirsizlikleri de değerlendirmeye katılır. Metrologide yalnızca cihazın “doğru gösterip göstermediğine bakmak” şeklinde daraltılmayan bir işlemdir. [1]
İŞLEMİN AŞAMALARI
İlk aşamada ölçüm standartlarının sağladığı değerlerle cihazın gösterdiği değerler karşılaştırılarak ilişki kurulur. İkinci aşamada bu bilgi, bir göstergeden ölçüm sonucu elde etmek için kullanılır. Sonuç; tablo, eğri, matematiksel işlev veya düzeltme bilgisi biçiminde ifade edilebilir. [1]
- Referans değer, karşılaştırmanın dayanağını oluşturur.
- Gösterge, ölçüm sisteminin verdiği bilgidir.
- Belirsizlik, sonucun ne kadar kesinlikle ifade edilebileceğinin değerlendirilmesine katılır.
- Düzeltme bilgisi, sonucun hesaplanmasında kullanılabilir. [1]
AYARLAMADAN FARKI
Kalibrasyon ile ayarlama aynı işlem değildir. Ayarlama, ölçüm sisteminin belirli değerleri göstermesi için yapılan müdahaleleri kapsar. Kalibrasyon ise değerler arasındaki ilişkiyi ortaya koyar; cihazın mutlaka değiştirilmesini gerektirmez. [1]
Doğrulama da ayrı bir kavramdır: belirlenmiş gerekliliklerin karşılanıp karşılanmadığının gösterilmesiyle ilgilidir. Bu ayrımlar, kalibrasyon belgesinin bir onarım belgesi veya her kullanım koşulunda geçerli sınırsız uygunluk güvencesi olarak yorumlanmasını önler. [1]