Kimyada karışım, birden fazla maddenin gaz, sıvı veya katı bir fazda birlikte bulunduğu sistemdir. IUPAC, bileşenlerin aynı biçimde ele alındığı bu fazı karışım olarak tanımlar. Karışımın bileşimi tek bir sabit kimyasal formülle belirtilmez; bileşenlerin oranları değişebilir. Bu özellikleriyle karışımlar, kimyasal bileşenleri belirli oranlarda birleşmiş bileşiklerden ayrılır. [1][2]
Homojen ve heterojen karışımlar
Homojen karışımda bileşim, incelenen ölçekte her yerde aynıdır. Tuzlu su ve hava bu tür sistemlere örnektir; homojen karışımlar çözelti olarak da adlandırılır. Heterojen karışımda bileşim konuma göre değişebilir veya farklı fazlar bulunabilir. Su ile kum, bileşenlerin ayrı bölgelerde bulunabildiği bir örnektir. Bir karışımın tekdüze görünmesi onun saf madde olduğu anlamına gelmez: homojen çözeltiler de birden fazla madde içerir. [2][3]
Karışım bileşenleri, karıştırılmaları sırasında genellikle kimyasal kimliklerini korur ve uygun fiziksel yöntemlerle ayrılabilir. Purdue Üniversitesi’nin kimya kaynağı, karışımları fiziksel olarak iç içe geçmiş elementler veya bileşikler olarak açıklar; bileşiklerin ise sabit bileşime sahip olduğuna dikkat çeker. Bu ayrım, karışım ile bileşiği sınıflandırırken kullanılır. [3]
Ayırma yöntemleri ve örnekler
Ayırma yöntemi, bileşenlerin özelliklerine ve karışımın türüne bağlıdır. Süzme, çözünmeyen katıyı sıvıdan ayırabilir; damıtma bileşenlerin kaynama davranışlarındaki farklardan yararlanır. Buharlaştırma ve mıknatısla ayırma da uygun sistemlerde kullanılan yöntemlerdir. Her yöntem her karışıma uygun değildir ve tek bir işlem her zaman tam saflık sağlamaz. [2][3]
Hava, alaşımlar ve doğal sular farklı bileşenlerden oluşan karışımlara örnektir. Kimya çalışmalarında karışımları tanımak, bileşimlerini incelemek ve uygun ayırma süreçlerini seçmek açısından önem taşır. [2][3]