Karekod ya da QR kod (İngilizce Quick Response), bilgiyi iki boyutlu bir kareler matrisiyle temsil eden optik barkod türüdür. Geleneksel çizgisel barkodlardan farklı olarak veriyi yatay ve dikey yönde kodlayabilir; uygun bir okuyucu ya da kamera görüntüyü algılayıp çözer. Kodun içerdiği bilgi metin, iletişim bilgisi veya bir internet adresi olabilir. [1][2]
Tarihçe ve yapı
Karekod, Denso Wave’in üretim sahalarında daha fazla veriyi küçük bir alanda tutabilecek ve hızlı okunabilecek bir koda duyulan ihtiyaç üzerine geliştirdiği bir sistemdir. Geliştirme 1994’te tamamlandı; ilk kullanım alanlarından biri otomotiv parçalarının üretim takibiydi. Kodun belirgin konum işaretleri, okuyucunun görüntüyü tanımasına yardımcı olur. Hata düzeltme düzeni ise kodun bir bölümü kirlenmiş ya da hasar görmüş olduğunda verinin okunabilmesini destekler. ISO/IEC 18004 standardı QR kodun sembol özelliklerini, veri kodlama yöntemlerini, biçimini, hata düzeltmesini ve üretim kalitesi gereklerini tanımlar. [1][2]
Kullanım ve adlandırma
Karekodlar günümüzde ürün ve parça takibinin yanı sıra biletlerde, reklamlarda ve çeşitli dijital hizmetlerde kullanılır. Bir kodu okutmak, bağlantının güvenilir olduğunu tek başına göstermez; kullanıcı açılan adresi ve içeriği ayrıca değerlendirmelidir. Denso Wave, QR kodun teknik özelliklerini herkesin ücretsiz kullanabilmesi amacıyla yayımladığını belirtir. QR Code adı ve işareti ise Denso Wave’in tescilli markasıdır. [1] Okuma başarısı baskı kalitesi, kodun hasar durumu ve okuyucunun özellikleri gibi etkenlere bağlıdır. Karekodun kullanım alanlarının genişlemesi, tek başına kodun her uygulamada aynı türde bilgi taşıdığı anlamına gelmez; içeriği onu oluşturan sistem belirler. [1][2]