Kitsch, sanat ve estetik tartışmalarında popüler beğeniye seslenen, duygusallık, sansasyon veya gösterişli bir pürüzsüzlükle nitelenebilen sanatsal ya da edebî malzemeler için kullanılan bir kavramdır.[1] Sözcüğün değerlendirmesi bağlama göre değişebilir; tek ve evrensel bir sınıflandırma ölçütü bulunduğu varsayılmamalıdır. Kimi tartışmalarda kavram eleştirel ve küçümseyici bir anlam taşırken, kimi izleyiciler kitsch nesneleri bilinçli bir beğeni veya kişisel anlam taşıyan gündelik eşyalar olarak benimser.[2]
Kavramın anlamı ve kapsamı
Getty Araştırma Enstitüsü’nün Sanat ve Mimarlık Terimleri Sözlüğü, kitsch’i popüler beğeniye hitap etmek üzere üretilen ve özellikle duygusallık, sansasyon ya da kaygan bir gösterişle nitelenen sanat veya edebiyat malzemesi olarak tanımlar. Sözlük, bu kavramı yalnızca bir zevk türü olarak kullanılan “camp” teriminden ayırır.[1] Bu tanım bir başvuru kaynağının kavramsal kapsamını belirtir; her popüler veya süslü eserin zorunlu olarak kitsch sayılacağı anlamına gelmez.
Estetik tartışmalar
Kitsch hakkındaki eleştiriler sıklıkla tanınabilir imgelerin ve önceden kestirilebilir duygusal tepkilerin rolüne odaklanır. Thomas Kulka’nın yaklaşımını ele alan yakın tarihli bir felsefe makalesi, kitsch için duygusal yüklülük, tasvir edilen konunun kolay tanınması ve mesajın açık olması gibi ölçütleri tartışır.[2] Bunlar tartışma içindeki kuramsal ölçütlerdir; sanat dünyasının üzerinde uzlaştığı bağlayıcı bir test değildir. Kitsch’i yalnızca “kötü sanat” diye nitelemek de terimin toplumsal ve kişisel kullanımlarını eksik bırakabilir.
Gündelik nesneler ve yorum
Kitsch kavramı sanat eserlerinin yanı sıra gündelik nesneler üzerine düşünürken de kullanılabilir. Riccardo Carli’nin Oxford Academic’te yayımlanan makalesi, bazı gündelik kitsch nesnelerin zaman içinde onları kullanan kişiler için kişisel, hatta varoluşsal bir değer kazanabileceğini savunur.[2] Bu, makalenin belirli örnekler üzerinden geliştirdiği bir yorumdur; tüm kitsch nesneler için kanıtlanmış genel bir kural değildir. Böylece kitsch, hem estetik eleştirinin hem de popüler kültür ve gündelik yaşam incelemelerinin konusu olabilir.[1][2]